KÜTAHYA KALESİ


Bu makale 2020-12-30 13:12:57 eklenmiş ve 11161 kez görüntülenmiştir.
METİN TÜRKTÜZÜN

Burada Kütahya İl sınırları içerisinde yer alan, bir kısmı daha önce bilinen, diğer bir kısmı yeni tespit edilerek tescil edilen kalelerden merkezdeki en büyük kaleden bahsedeceğim. Bölgede, Frigler’den Osmanlı Dönemi’ne kadar inşa edilen kaleler, bölge tarihinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu kaleler, savunma ve sığınma amaçlı inşa edilmişlerdir. Büyük bir kısmı zaman içinde yıpranmış, birçoğunun sur duvarları günümüze ulaşmamıştır. İl bazında yapılan incelemelerde, 20 adet kalenin tespiti yapılmıştır. Bunlar; Kütahya Merkeze bağlı Ovacık, Göçeri, Haymana, Kayzer, Penter, Fındık, Gelinkaya Kaleleri, Altıntaş İlçe merkezindeki Kale, Emet  İlçesinde Egrigöz, Örencik Asarkale, Aslanapa Kureyşler Köyünde kazı çalışmalarında keşfedilen Kale, Simav İlçesinde; Simav Kalesi, Asarkale, Bahtıllı, Hisarbey, Tavşanlı İlçesinde; Akçaşehir, Karaköy’deki Asarlıktepe, Domaniçİlçesinde Saruhanlar, Gediz İlçesinde Çukurören Asarkale’dir. Bu kalelerin hiçbirinde uzun süreli bilimsel bir kazı yapılmamıştır. Kalelerden sadece Simav İlçesi merkezinde yer alan Asarkale’de 2013 yılında, Müze Müdürlüğünce başkanlığımda kurtarma kazısı yapılmıştır. İl merkezinde, Maruf Mahallesi’nde yer alan,  kente hâkim bir tepede konumlanan kale, yurdumuzdaki en büyük ve en uzun sur duvarlarına sahip kalelerden birisidir. Burada 2018, 2019 ve 2020 yıllarında küçük çaplı kurtarma kazısı çalışmaları yapılmıştır. Bu kale nedeniyle Kütahya Belediyesi “Dünya Kaleli Kentler Birliği” üyeliğine alınmıştır. Önümüzdeki yıllarda bölgemizde araştırmalar arttıkça daha fazla sayıda kalenin tespit edileceğine inanıyorum.

             

                Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu’nun 17/07/1987 tarih ve 3552 sayılı kararı ile I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edilen Kütahya Kalesi’nin şehre hâkim bulunduğu tepe ve çevresi, Frig, Hellenistik ve Doğu Roma Dönemi’ni kapsayan antik çağda, “Kotiaeion” adıyla bilinir. Roma döneminde şehir devleti olan “KOTIAEION” adıyla kendi adına basılmış sikkeleri mevcuttur. 84 adet burcu ile günümüzde kalıntıları izlenen kalede, dört inşa evresi bulunmaktadır. Kale, muhtemelen, Arapların Anadolu’ya karşı gerçekleştirdikleri büyük akınların ardından, MS. IX. yüzyılda tekrar güçlenen Doğu Romalılar (Bizans) tarafından inşa edilmiştir. Bu döneme ait surlarda, üst kısımda tuğla, altta ise Roma İmparatorluk Dönemi’nden kalan birçok mimari parça, devşirme malzeme olarak kullanılmıştır. 1071’deki Malazgirt Savaşı’nın ardından, MS. XII. yüzyılda, kale surları, birbirini izleyen tuğla ve taş sıralarıyla, tamamıyla yeniden örülmüştür. Ağır mancınıkları taşıyabilmesi için çok sayıda, birbirine yakın, “U” şekilli kuleler inşa edilmiş ve daha alçak bir dış sur eklenmiştir. Kütahya, MS. XIV. yüzyılda Germiyan Beyliği’nin başkenti iken, kalenin üçüncü inşa döneminde, tepenin en yüksek noktasına sur ve kulelerle oluşturulmuş, bir iç kale ve aşağı kapısının dışına da, ana girişin daha iyi savunulabilmesini sağlayacak ikinci bir dış sur yapılmıştır. Dördüncü inşa döneminde, Yukarı Kale’ye yeni surlar eklenerek, var olan surların birçoğu yükseltilmiş ve güçlendirilmiştir. Aşağı dış sur, sık kulelerle daha da sağlamlaştırılarak, tamamıyla yeniden yapılmış;  giriş doğrudan bir kulenin içinden geçirilmiştir. Kütahya’lı Seyyah Evliya Çelebi, bunun XV. yüzyılda Fatih Sultan Mehmet zamanında yaptırıldığını bildirmektedir. İç Kale’deki su sarnıçları bugün iç kale giriş kapısının sol tarafında iki bölüm halindedir. Kalenin en büyük burçlardan birisi ‘’Hoşafçı Bedeni’’ olarak adlandırılandır. Dış Kale’deki Küçük Camii (Aşağı Kale Mescidi), kalede Selçuklu Dönemi’nden kalan tek yapıdır. Yine, kalede yer alan Kale-i Bala Camisi’nin kitabesinden, Germiyan Beyi Süleyman Şah tarafından 1377/78 tarihlerinde yaptırıldığı anlaşılmaktadır. Osmanlı Döneminde, 1511, 1602 ve 1659’daki ayaklanmalarda kale, birkaç kuşatmaya başarıyla karşı koymuştur. Kale, XIX. yüzyılda hapishane işlevi de görmüştür. Kalenin içinde XX. yüzyıl başlarında çok sayıda ev varken, sonradan bunların çoğu yıkılmış olup, şimdi temel izleri görülebilmektedir.

             

               Yukarı Kale’nin bazı kulelerinin restore edilmesi Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca; giriş yolu ve iç düzenlemelerinin bir bölümü ise, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın gönderdiği ödenekle, Kütahya Belediyesi tarafından gerçekleştirilmiştir. Günümüzde kale içinde 2 adet çeşme, 2 adet mescit ve 1974 yılında inşa edilen halk arasındaki tabiri ile Döner Gazino yapısı ile 1998 yılında yapılan kır kahvesi bulunmaktadır.

Ankara’daki İngiliz Arkeoloji Enstitüsü'nün “Ortaçağ Anadolu Kaleleri” projesi, 1984 yılında Kocaeli ve Kütahya Vilayetlerindeki Ortaçağ’dan kalma istihkâm duvarlarının araştırılması ve planlarının çıkarılması şeklinde gerçekleştirilmiştir. Bu şekilde 1982 yılında yapılmış olan çalışmanın da tamamlanması amaçlanmıştır. 1982 yılında Kütahya Kalesi’nin planı çıkarılmış ve bu projenin, değişik tarihi ve mimari problemleri olan başka bir bölgeyi de kapsaması kararlaştırılmıştır. Araştırma, 1984 yılında gerçekleştirilmiştir. Projeye İngiltere Massachusetts Üniversitesi’nden Clive FOSS başkanlık etmiş, Newcastle Üniversitesi’nden baş araştırmacı Robin FURDSON, asistanlar Michael WİLLİAMS, Diana FURDSON ve Rebecca FURDSDDORI katılmışlardır.

Proje iki amaca yöneliktir:

         1-Adı geçen istihkâm duvarlarının planlarının çıkarılması,

         2-Tarihlerinin ve bulundukları alanların tarihi coğrafyalarının incelenmesi.

Bu açıdan bakınca araştırma,  inceleme ve planlamayı tamamlayıcı bir rol oynamaktadır. Bütün önemli şekillerin ana planları, yapılış dönemlerinin, yapım ve koruma tekniklerinin ve tarihi coğrafyalarının birlikte incelenmesi ile tamamlanmıştır.

Not: Kütahya İlindeki Kalelerle ilgili detaylı bilgiler ‘’Kütahya Müzesi 2014 yıllığındaki makalemde yayınlanmıştır.

 

 

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 

İlan Gov Tr


E-Mail Bülten Kaydı
Döviz Kurları
  ALIS SATIS
$ USD 7.5096 7.5231
€ EURO 8.9643 8.9804

Arşiv Arama
- -
Dumlupınar Gazetesi | Günlük Siyasi Gazete

sanalbasin.com üyesidir

© Copyright 2020 Dumlupınar Gazetesi. Tüm hakları saklıdır. Kütahya Dumlupınar Gazetesi
GÜNDEM
Kadına Şiddet
Anayasa Haberleri
Trafik Kazaları
Yerel Seçimler
SPOR
Spor Haberleri
Futbol Haberleri
Basketbol Haberleri
Şampiyonlar Ligi
SİYASET
Kütahya Haberleri
MHP Haberleri
CHP Haberleri
Genel Siyaset
EĞİTİM
Eğitim Haberleri
Eğitim Bakanlığı
A.Ö.L.
Eğitim Portalı
FAYDALI LiNKLER
E-Devlet
M.E.B.
Kütahya Belediyesi
E-Lonca