Köşe Yazısı

ELLERİMİZ…

Vücudumuzda her bir organımız elbette önemli. Mesela sadece ellerimizi ele alalım… Ellerimiz olmasaydı, hayatımızın hangi zafiyetlere maruz kalacağı gerçeğine el atmaya ve ellerin dert görmemesini dillendirmeye kelimeler kifayetsiz kalırdı… Ellerimizin dili olsa neler söylemezdi ki… Eller açılmayınca gönül kapılarına da el atamazdık… Ustadan el almayınca işimizden el etek çeker, meslek erbabı ile ele ele vererek iş yapamaz; mahir olanlara el bağlayamaz; insanlara el ense çekmeye kalkar; bir işe el ermez güç yetiremez; el etek öpme zilletine düşer ve tecrübeden beri olur; el bebek gül bebek gibi davranırdık… Elimizi her nereye atarsak sadece el etmekten, el çırpmaktan, el pençe divan durmaktan öte el kadar, ele alınmaz iş yapardık ya da el yıkardık… Bir konuya el sürmeden ve onu elden geçirmeden başarmak mümkün mü? Ele güne karşı zihniyetiyle, ele avuca sığmamak aymazlığıyla, eli koynunda olup eli bayraklı, eli sopalı veya eli ağır davranarak eli ayağı tutan birey olabilmek mümkün mü? Mesele el değmemiş mevzularda bile el kaldırıp çözümde el ele verebilmekte… Eli kulağa atmaktan ibaret icraat ise eli darda neticelere düçar eder her bir eli ekmek tutanı, eli sıkı olanı… Yeter ki yapmaya karar verelim, el basalım, el elden üstün bilelim ancak her ne ise el koyalım ve eli kalem tutan olalım, elden geleni yapalım, eli ayağı bağlı olmayalım ve elden ağza yaşamayalım, başarılı olabilmek için her konuda… Madem elimiz ayağımız var, madem elimiz armut devşirmiyor/toplamıyor, o halde elimiz yatkın demektir, başarabilmek için… Ne yapalım? Elimizle versek ayağımızla arasak da… El elden kalmaz dil dilden kalmaz, ellerimiz dert görmesin, elbirliği ile el atalım, elden ayaktan düşmeden… El çabukluğu ile elimizi kolumuzu sallaya sallaya iş yapmak ve elimizi sıcak sudan soğuk suya sokmak ucuzluğu derdimiz olmamalı. Elimizi verip kolumuzu alamamak düşüncesiyle dertlerden el çekmek ya da el yıkamak da değil derdimiz… Tek derdimiz, gerçekten, hijyen/sağlığa uygunluk manasında bir elinde bin marifetle ellerimizi yıkamak

Ellerimiz ya da ellerimiz yerine kullandığımız uzuvlarımız, “hayat hazinesi sandığı” diyebileceğimiz vücudumuzun sihirli anahtarları ve “işaret ve vücut dili”mizin temel elemanları… Temizlik ellerimizden başlayınca anlamlı… Ellerimiz… Kollarımızın, bileklerimizden parmak uçlarımıza değin olan, tutmaya ve iş yapmaya yarayan bölümleri… Dünya Konut Gününde (13 Ekim) ve Dünya Standartlar Gününde (14 Ekim) konutlardaki hijyen, standartlardaki kalite ve kişisel hijyen konusunda bilinçli olmak gereğini hatırlayalım… Dünya El Yıkama Gününde (15 Ekim) Peygamberimizin hayatı boyunca sağlık ve hastalıklar konusunda yaptığı tavsiyelere ve tedavide yaptığı, yapın dediği uygulamalara “tıbb-ı nebevî”ye hele el atalım öncelikle… “Yemeklerden önce ve sonra ellerinizi yıkayınız. Yemeklerden önce ve sonra elleri yıkamak yemeği bereketlendirir.” (Tirmizi, Et’ime 39)… “Evinin hayrını arttırmak isteyen yemeklerden önce ve sonra ellerini ağzını yıkasın.” (Ramuz, el-Hadis 396/9)… “Yataktan kalkınca ellerinizi yıkayın. Çünkü ellerinizin gece nerelere dokunduğunu bilemezsiniz.” (Buhari, Vüdu 26)… “… Kim elinde et kokusu olduğu halde geceler, sonra da kendisine bir fenalık (hastalık) ulaşırsa o kimse kendinden başkasını suçlamasın.” (Tirmizi, Et’ime 48)…

Ellerimiz gün boyunca kirlenir; staphylococcus ve micrococcus bakterileri, gözenek, çizik, çatlak, kir ve kıllara sıkıca yapışmış vaziyette bulunurlar ve yağ ve ter salgıları özellikle toz ve kirle karışarak bakterilerin gelişmesi için uygun bir ortam oluştururlarKişisel hijyen[1] gereği, sıklıkla ellerimizi yıkamalıyız… Mutlaka doğru yöntemle kimyasal ve fiziksel zararlıların ve enfeksiyonlara yol açan mikroorganizmaların uzaklaştırılmasını sağlamak amacı ile ellerimizi sıvı sabunla yıkamalıyız[2], yemek hazırlamadan önce, yemek yemeden önce ve yemek yedikten sonra, hastaya temas etmeden önce ve hastaya temas ettikten sonra, tuvaleti kullandıktan sonra, çocukların altını değiştirdikten sonra, sigara içtikten sonra, steril eldiven kullanmadan önce ve eldiven kullandıktan sonra, pişmemiş gıdalara (özellikle kırmızı et, tavuk, balık, yumurta) temas ettikten sonra, üst solunum yolu sekresyonları ile temas ettikten sonra (hapşırma, öksürme vb.), bozulmuş gıda ve çöplere dokunduktan sonra, saçlar tarandıktan veya ellendikten sonra, toplumda ortak kullanılan araçların kullanımından sonra (toplu taşım araçları, para alış verişi, telefon vb.), kedi, köpek ve diğer tüm hayvanları elledikten sonra… Ellerimizin her yerini (bilekler, avuç içleri, parmaklar, parmak araları, el sırtı ve tırnak içleri) en az 30 saniye kuvvetlice ovalayıp ellerimizi ılık veya dayanabileceğiniz kadar sıcak su ile ıslatıp sabunu ellerimizin bütün yüzeylerine dağıtıp iyice köpürterek yıkamalıyız… Ellerimizi sabun ile ovaladıktan sonra özellikle halka açık yerlerde tek kullanımlık havlu kâğıt ile iyice durulayıp kullandığımız kâğıt peçeteyi çöp kutusuna atmalıyız… Pek çok bulaşıcı hastalıklar ile besin kaynaklı hastalıkların önüne geçebilmek için kişisel ve toplum sağlığı açısından doğru el yıkama alışkanlığını kazanmalıyız ve toplumumuzdaki her bir ferdin de bu alışkanlığı edinmesini sağlamaya gayret göstermeliyizÖncelikli hedef kitle olarak hastane çalışanlarını, toplu beslenme sektörlerinde çalışanları, okul öncesi ve okul çağı çocuklarını dikkate almalıyız… Ellerimizi yıkayarak başlatacağımız temizlik/taharet seferberliği; vücut, tuvalet, mekân ve gıda temizliği ile perçinlenmeli

Kadim medeniyetimizde insanımızın günde beş defa ellerini, kollarını, yüzünü, başının bir bölümünü, ayaklarını yıkadığını biliyoruz… Maalesef içinde bulunduğumuz hal, özellikle umumi tuvalet ve bazı barınma ve konaklama yerlerinde içler acısı… Bu halden kurtulmak için kadim medeniyet kodlarımıza dönmeliyiz… Selam, sevgi ve saygılarımla…

 

[1] https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-hareketli-hayat-db/Yayinlar/kitaplar/Beslenme-Bilgi-Serisi-2/besin-guvenligi.pdf

[2] https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-hareketli-hayat-db/Turkiye_Beslenme_Rehberi_TUBER_18_04_2019.pdf

Zafer NEFER, 03.08.2021 21.42, Kütahya

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu