Köşe Yazısı

OKUMA ÇİLESİ Mİ, OKUMAMA ÇİLESİ Mİ?

OKUMA ÇİLESİ Mİ, OKUMAMA ÇİLESİ Mİ?

Bu makale 2021-04-02 11:39:27 eklenmiş ve 2155 kez görüntülenmiştir.
Zafer Nefer

Dünya Otizm Farkındalık Gününde (2 Nisan) farkı fark edebilecek farklılara ihtiyacımız var… Kütüphaneler Haftasında (29 Mart – 4 Nisan) kitaplar hakkında söylenen bilindik sözlerden daha ayrı bir noktada dikkatlerin özellikle “okuma” ve “algılama” kavramları üzerine çekilmesinin doğru olduğu gerçeğini idrak etmeliyiz… Bundan daha önemlisi, “kitap muhtevası algılanmadan okunduğunda, hele hele içeriği doğru olmayan, zararlı olan ve bilgi kirliliği ile dolu bir kitap okunduğunda, okuyana eziyet haline gelen ve okuyanı ifsat eden bir vakit kaybı” olduğudur… “Eskiden bir kitabı yapraklarının hışırtısını hissederek okurduk” tarzı düşünce ucuzluğundan da arınarak “oku, algıla ve anla” yaklaşımını temel nokta yaptığımızda gerisi üç nokta… Yazının çok eskiden taş tabletlerden veya kâğıt vb. araçlardan okunması… Dijital metinleri okuma aşamasında olduğumuzun farkına varabilmek için yılların su gibi akıp gitmesi mi gerekiyor? Nostaljik* takıntılardan ve saplantılardan da kurtulabilmeli entelektüel/aydın/münevver insan… Okumada gaye bilgiye ulaşmak, bilgiyi doğru ve anlamlı uygulayarak davranış haline getirebilmek ise eğer, mühim olan elde edilecek kazanım ve değerdir…  

Okuma vetiresi/süreci, okumadan önce, okuma sırasında ve okuma sonrasında yapılan etkinlikleri kapsar. Okuduğunu anlama faaliyeti hızlı, detaylı bir şekilde bilgi edinme, sorun çözme ve keyfe keder vb. değişik maksatlar ile yapılabilir. Dinlerken not tutmak ve okurken not çıkarmak ise son derece gereklidir. Not tutmada ve çıkarmada altını çizmek, yuvarlak içine almak, kelime ya da ifadeyi belirgin hale getirmek vb. farklı teknikler kullanılabilir. Kişi kendi özelliklerinin (sağ/sol beyinli, görsel/işitsel/çoklu zekâlı vb.)  farkına vardığında bu yöntem ve teknikler kişiyle bütünleşen farklı bir hale gelir. Bunun ileri sürümü kodlama ve hafıza tekniklerinin kullanılabilmesiyle ilgilidir. Elindeki nota hiç bakmadan konuşulacak mevzuyu hatırlayabilmenin açıklaması… Tatbik edilebilecek bir hatırlama tarzı: Konu başlıklarının anahtar kelimelerinin ilk harfleriyle tek bir kelime yapmak ve bu kelime ile konuşulacak veya yazılacak olan hususları hatırlayabilmek… Daha farklı ve uygulanabilir usuller de bulunulabilir. Önemli olan uygulamaların kişinin kendisinin tarzı haline gelmesidir. Okuma, dinleme, yazma ve konuşma becerilerinde uluslararası standartlara sahip olmalıyız… Terennüm edilen kaidelerin veya kurallar olarak bilinenlerin bir açmaz olabileceğini de hesaba katmak durumundayız… Sonrası okuma çilesi: algılamak, doğru anlamak, doğru ifade etmek ve maksadın hâsıl olması için çaba göstermek… Ne mi yapılmalı? Öncelikle hedef yazı ya da konuşma ile alakalı anahtar kelime ve ifadeleri belirleyebiliriz; bunları en az üç paragrafa dağıtabiliriz; referans/kaynakça ve örneklerle destek kısmını güçlendirebiliriz; sonuç kısmında da fikrimizi ifade edebiliriz… Akademik yazmak ve konuşmak…  Eminim çok daha güzel ve doğru teknik ve yaklaşımlar da vardır ya da bulunacaktır… Çözüm için öncelikle boş kabı doldurmalıyız yani okumalıyız… “Beşikten mezara kadar ilim öğrenmek” ile mükellefiz. (Hadis-i Şerif). Elimizin altında olmalı her daim bir gazete, dergi, broşür, kitap, kitapçık vb. okunacak bir bilgi/fikir yazısı… Kısacası, gözümüz, kulağımız ve beynimiz ile bütünleştirip öz değerlerimizle gönül penceremizden süzmeliyiz okuduğumuz yazıyı…

Bir mıh bir nal kurtarır; bir nal bir at kurtarır; bir at bir er kurtarır; bir er bir cenk kurtarır; bir cenk bir vatan kurtarır.” atasözünü hatırlayalım. Belki bu atasözünün bize yansımasında “Bir harf bir kelimeyi, bir kelime bir ifadeyi, bir ifade bir cümleyi, bir cümle bir paragrafı, bir paragraf bir metni, bir metin bir kitabı, bir kitap bir kütüphaneyi, bir kütüphane bir şehri, bir… bir… kaim ve daim kılacaktır.” sözünü düstur haline getirebiliriz ve bu düsturdaki manayı okuyabiliriz, algılayabiliriz, anlayabiliriz… Fikir çilesi okumakla başlar, okumakla kemale erilir ve doğru olanı okumakla çözümlere ulaşılabilinir… Cevabı bulunması gereken soru: Okuma çilesi mi, okumama çilesi mi? Dünya Sağlık Gününde (7 Nisan) hayat boyu sağlıklı günler diliyorum; her konuda hasta olmamanızı diliyorum; lâkin okuma konusunda hep hasta olmanızı diliyorum… Boş vakit yok. Yorgunken dinlenmek ve rahatlamak bile okuyarak olmalı… Selam ve sevgiler… Saygılarımla.

*nostalji (1.yurt, sıla, baba ocağı özlemi. Benzer: evseme, yurtsama 2.geçmiş bir çağa, geçmişteki yaşama duyulan aşırı sevgi ve özlem)

Zafer NEFER, 23.02.2021 15.50, Kütahya

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu