Köşe Yazısı

TEBESSÜM/GÜLÜMSEMEK

İnsana has bir davranıştır tebessüm/gülümsemek… Tebessüm, insanın karakterini de belirler aynı zamanda…  Bu davranışı sergilerken dengeyi korumaktır önemli olan… Alaycı gülme değil, kahkaha ile gülme değil, başkalarını rahatsız edici gülme değil; içten gelerek, yürekten süzülerek yapılan bir gülüştür tebessüm/gülümsemek…

Gülümsemek, güler yüzlü olmak, az gülmek, gülünç olmak, gülmek, çok gülmek, kahkahayla gülmek, yapmacık gülmek, boş yere gülmek, alay edici, incitici ve küçümseyici gülmek, güldürmek, boş yere güldürmek fiilleri arasında farklar var elbette… Tebessüm/gülümsemek, insanın güler gibi olması, hafifçe gülmesi… Gülmek; insanın hoşuna veya tuhafına giden olaylar, durumlar karşısında, genellikle sesli bir biçimde duygusunu açığa vurması… İnsanın mutlu, sevinçli zaman geçirmesi, eğlenmesi, hoşça vakit geçirmesi… En kötü olanı ise insanın biriyle alay etmesi… Gülmek, sevincin veya psikolojik açıdan rahatlamanın bir ifadesi olarak dişler görünecek biçimde yüzün gerilmesi… Gülmenin hafif derecede olanına tebessüm,  yüksek sesle olanına kahkaha denilmesi… Kindî2, gülmeyi tabii bir fiil olarak göstermiş ve hem fizyolojik hem de psikolojik tezahürlerine göre tarif etmişİbn Sînâ’ya göre gülme, “nefs-i nâtıka1nın amelî gücünden doğan tepkisel bir durum olup insan türünü ifade eden bir özellik… Gülmek sesli, gülümsemek ise biraz daha sessiz yapılanı… Sesli gülmek, daha çok sevincimizi, coşkumuzu, mutluluğumuzu özgürce dışa vurmak ve paylaşmak belki… Gülümsemek/tebessüm ise kendi iç dünyamıza doğru bir yolculuk başlatmak… Bazen gülümsememizin sebebi içimizde kalan bir sır… Kim bilir gülümseme/tebessüm, belki sadece bir gülme refleksidir; hiç gülesiniz yokken bile tebessüm edebilirsiniz…  Zira tebessüm/gülümsemek samimidir, içtendir… Bir de sırıtmak var… Sırıtmak, insanın kendini zorunlu hissettiği samimi olmadığı bir gülme durumu… Olumlu manada sevgi yüklü olarak vücut diliyle ve gönül diliyle yapılanıdır tebessüm… Pişmiş kelle gibi yapılanı ise sırıtmak…

Tebessüm/gülümsemek kişiliğimizin imzasıdır; doğru ve etkili iletişim kurmamızda engelleri yıkan karakterimizin yansımasıdır… Dünya Tebessüm/Gülümseme Gününde (1 Ekim) hep birlikte gülümseyelim/tebessüm edelim… Dertlerimizi dert edinmeden gülümseyelim… Endişelerimizin, öfkelerimizin üstesinden gelebilmenin sinerjik etkisi olan sihirli ilacıdır gülümseme/tebessüm… “Tebessüm/gülümsemek, kana en hızlı karışan ilaçtır.” (Charlie Chaplin)… Sahtesi malum sırıtmak ve zoraki gülümsemek… Tebessümde saygı, zoraki ve sahte olan gülümseme türlerinde kaygı devreye girer… Güzel bir halk deyişimiz: “Yeryüzüne üç cemre düşermiş, yâr yüzüne bir tebessüm düşünce.”… Hayvanları Koruma Gününde (4 Ekim) tebessümden en iyi anlayan hayvanlara hiç olmazsa tebessüm ederek merhamet edelim… Dünya Mimarlık Gününde (4 Ekim) tebessüm ederek ve iftiharla Mimar Sinan’ı hatırlayalım… Dünya Yürüyüş Gününde (3-4 Ekim) tebessüm ile yürüyerek kendimize bir iyilik yapalım… Dünya Öğretmenler Gününde (5 Ekim) öğretmenlerimize gülümseyerek/tebessüm ederek saygımızı gösterelim… Camiler Haftasında (1 – 7 Ekim) camileri dolduran gönüller ile tebessüm ederek iletişim kuralım ve bu mekânları çocukların neşeli seslerinin yükseldiği aydınlanma mahalleri haline getirelim…

Peygamberimiz Hz Muhammed’in tebessüm ile ilgili sözleri çağları aşan mesajlar taşımakta… “Güler yüzle insanlara selâm vermen sadakadır.”… “Allah yumuşak ve güler yüzlü kimseyi sever.”… “Siz mallarınızla bütün insanları memnun edemezsiniz. Öyle ise, güler yüzlülüğünüz ve güzel huyunuzla onları memnun ediniz.”… “Allah müslüman kardeşine surat asan kimseye buğz eder.”… “Allah’tan kork ve hiçbir iyiliği küçümseme. Bu, su isteyen birisine kovandan su vermek veya müslüman kardeşini güler yüzle karşılamak dahi olsa.”…

İçimiz kan ağlasa da her daim gülümseyelim… Birilerinin sıkıntılarından ve mutsuzluklarından keyif almayı zül sayalım…    Atalarımızın deyişiyle “Gülme komşuna gelir başına.” düsturuna göre yaşayalım… Her ne kadar ömür biter yol bitmezse de, başlangıcı ve sonu olan hayat da bir yol aslında… Bu yol, hayat yolu çok kısa… Ağlayarak gözümüzü açtığımız ve kapattığımız hayat, tebessüm ile devam etsin… Demiryolu, havayolu, ipek yolu… Hak yolu, hayat yolu… Biz ise yolcu… Yol verin, inecek var… Mevla’dan hepimize sağlık sular ve tebessümlü yüzler diliyorum… Selam, sevgi ve saygılarımla.

 

1 nefs-i nâtıka Konuşan öz, insan; doğru ile yanlışı birbirinden ayıran insan mahiyetinde bulunan nur, aklî ve naklî meselelerin alâkalarını hissetmeye ve anlamaya kabiliyeti olan insan ruhu, insan.

2  (Resâʾil, I, 126) Kindî (Ebu Yusuf Yakub bin İshak el-Sebbah el-Kindî – d. 801, Basra – ö. 873, Bağdat, felsefe, tıp, matematik astronomi, ilahiyat, psikoloji, fizik, kimya ve müziğe kadar pek çok bilim dalında eser yazan âlim.

Zafer NEFER, 23.07.2021 19.43, Kütahya

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu