KÜTAHYALI ÖMER FEVZİ EFENDİ VE SÜRGÜN EDİLEN HANEDAN ÜYELERİNDEN MEKTUPLAR

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

ARŞİV VESİKALARI  – Ali GÜNHAN 

Saygıdeğer okuyucularım, 2017 yılında “Sürgün Yıllarında Şehzade Mahmut Şevket Efendi ve Yakınlarına Ait Mektuplar”adıylabir kitabımçıkmıştı.Osmanlıcadan çevirerek hazırladığım bu kitap,Kütahya İlinden Yetişenler Derneği tarafından bir Kültür hizmetiolarakbastırılmıştı.Söz konusueserdeki mektuplar, Osmanlının son hanedan üyelerine mahsustur.  Bilindiği üzere Osmanlı Hanedanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 3 Mart 1924 günü kabul ettiği 431 sayılı kanun ile Türkiye sınırları dışına sürgün edilmişti. Muhtelif ülkeleregiden bu üyelerindenbiriside Sultan Abdülaziz’in torunu Şehzade Mahmut Şevket Efendi’dir. Mahmut Şevket Efendi, eşi Adile Hanım ile birlikte Mısır’a gitmiştir. Bu nedenle mektupların ikisi Mısır’dan gönderilmiş, üç tane de başka yerlerden başka bireyler tarafından gönderilmiştir. Toplamda 5 adet mektubun hepsi de İstanbulOrtaköy Celal Paşa Yalısında ikamet eden Ömer Fevzi Efendi’ye yazılmıştır.

Kitabın 10. sayfasında Ömer Fevzi Efendi ile ilgili herhangi bir bilgiye tesadüf edemediğimi belirtmiştim. Ancak eser basıldıktan sonrada bu kişi ile ilgili belgelere de ulaştım.Belgeleri incelediğimde Ömer Fevzi Efendi’nin Kütahyalı olduğunu ve İstanbul’da önemli bir eğitimci olmasının yanında önemli idari görevlerde de bulunduğunu öğrendim. Bu nedenle belge bilgileriniözetleyerek “Gayri Matbu Önemli Bilgi Ekidir” başlığıyla kitaba da ekledim.Bununla birlikteÖmer Fevzi Efendi’nin Kütahyalı olması, sürgüne gidenhanedan üyelerinden ailevi bilgiler içeren mektupların kendisine yazılması, daha da önemlisi mektuplardaözel işlerinin hallolması için kendisine görev ve yetkilervermeleri gibi bir takım isteklerde bulunmaları neticesinde Ömer Fevzi Efendi’nin son derece önemli bir şahsiyet olduğunun farkına vararakhakkındaki bilgileri sizlerle depaylaşmakistedim.Umarımbu paylaşımımönemli bir bilgi katkısı sağlar.

 

ÖMER FEVZİ EFENDİ

1863-?

Eğitimci, Ömer Fevzi Efendi, 1863 yılında Kütahya’nın Saray Mahallesinde dünyaya gelmiştir. Babası merhum Haffaf [Ayakkabıcı] Halil Efendidir. İlk tahsilini Kütahya da tamamladıktan sonra henüz 12 yaşında iken 1875 de Hüsnühat sülüsten ketebe ve icazet için Dersaâdet’e yani İstanbul’a giden Ömer Fevzi Efendi, burada bir müddet hususi tahsil görür, bununla birlikte bir taraftan da Camii şerif derslerine katılır. Eğitimebu şekilde devam ederkenbu defa 1879 da Umum Mektebi Askeriye Nazırı merhumSüleyman Paşa’nın Umum Mektebi Askeriye ye muallim yetiştirmek üzere açmış olduğu “Menşe-i Muallimin” [Askeri Öğretmen Okulu] adlı mektebi âliye ye başlar ve buradan 1884 yılı sonunda “Numune-i Terakki Mektebi” ne [İstanbul’un İlk Lisesi] Muallim olarak tayin olmuştur. Burada tam 20 sene bilfiil muallimlik hizmetiyapmış olan Ömer Fevzi Efendi, bu zaman içerisinde “Ulumu Âliye” den [Gramer, Sarf, Nahiv gibi dil ile ilgili] Diploma da almıştır. Müdür vekilliğiyle beraber özverili hizmetlerinden dolayı “Rütbe-İlmiye” ye nail olan yani rütbeler almayı hak eden Kütahyalı değerli hocamız, 1896tarihinde “İzmir Paye-i mücerredi” ve “Edirne Paye-i Mücerredi” ne mazhar olmasıyla yüksek payeler almıştır. Ayrıca “Evkafı Hümayun Muhasebeciliği”imtihanlarına da girerek bununla ilgili ehliyet de almıştır. Birinci Mektep muavinliği görevinde iken şiddetli şeker hastalığına tutulması sebebiyle sekiz yüz kuruş maaşla çalıştığı yeri bırakarak iki yüz kuruş eksik olan 600 kuruş maaşlaMaarif Nezareti Encümen Teftiş ve Muayene Heyeti Memurluğuna tayinini istemiş ve buraya tayin edilmiştir.1907 tarihinde gayretli çalışması ve ehliyetine mükâfaten Heyeti Mezkûra Azalığına dâhil edilir 50 kuruş maaşı artar.Ancak bu memuriyet ikinci Meşrutiyetin ilanıyla kaldırılmıştır. Bu arada “Mercan Mektebi İdadisi” ne [Lise] Ulumu Diniye ve Kavaidi Osmaniye muallimliği göreviyle de 5 sene hizmet vermiştir.

1925 yılında kendisine gönderilen son mektupta 62 yaşında olduğu bilinenÖmer Fevzi Efendi’nin ölümü ile ilgili herhangi bir bilgiye tesadüf edemedim.

 

 

Arşiv Belge Numaraları

[KBMHYK/HAZ-28/127/1/ (sf.7-8)]

Başbakanlık Devlet Arşivi/DH.SAİDd.00170

KÜTAHYALI ÖMER FEVZİ EFENDİ VE SÜRGÜN EDİLEN HANEDAN ÜYELERİNDEN MEKTUPLAR

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

Dumlupınar Gazetesi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin