KÜTAHYA İLİNİN ANADOLU TARİHİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Kütahya İlinin kültürel ve tarihsel zenginlik açısından önde gelen iller arasında yer aldığı yadsınamaz bir gerçektir. Tarihin her döneminde önemini korumuş bu ilde, çeşitli medeniyetler gelmiş ve geçmiştir. İnsanoğlunun, mağara hayatından, yerleşik hayata geçiş süreçleri olmuş, tarım yapmaya ve hayvancılıkla geçinmeye başlamıştır.

Ekonomik açıdan zenginleştikçe ileri aşamalarda gereksinim duyduğu araç gereçleri üretmeye başlamıştır. Eski Tunç döneminden (MÖ 3000) itibaren madenin de keşfiyle bronzdan yapılan  aletleri üretmişlerdir. Bunlar arasında avcılıkta da kullandıkları mızrak uçlarını ve çeşitli baltaları görüyoruz. Daha sonra demiride işlemeye başlamışlardır. Anadolu’da demir devri Avrupa’ya göre en az iki yüz yıl daha önce başlamıştır. Anadolu’da MÖ 18.yy’dan önce Hattiler, Hititler devlet kurmuş, Çorum yakınlarındaki Boğazköy başkentleri olmuştur. Daha sonra bu topraklara gelen Frigler, MÖ. 9.yüzyılda Kütahya, Eskişehir ve Afyonkarahisar İlleri sınırlarında ve Ankara İli, Polatlı (Gordion) yakınlarına kadar geniş bir alanda 6.yy’a kadar yaşamlarını sürdürmüştür.Tarım ve hayvancılıkta ekonomik olarak ilerlemiş, bu arada ahşap evler yapmışlardır.

Friglerden sonra Anadolu topraklarına gelen insanlar mevcut yaşayanlarla kaynaşmışlar yüzyıllar boyunca bu topraklarda beraber yaşamışlardır.  MÖ 330-30 yılları arasında Helenistik dönemi sürecinin ardından,  Roma İmparatorluğu egemenliği altına girmiştir. En müreffeh dönemi bu iki dönemde olmuş, sanatsal alanda ve mimari de oldukça ileri gitmişlerdir. Romanın ikiye ayrılmasından sonra Anadolu, Doğu Roma İmparatorluğu egemenliğine girmiştir. Bu dönem 19.yy da Bizans olarak adlandırılmıştır. 1071 de Anadolu topraklarına gelen Türkler devlet oluşturarak önce Selçuklular, sonra beylikler dönemi başlamıştır. Bu beylikler Osmanlı Beyliği ile birleşerek Osmanlı İmparatorluğu kurulmuştur.

Kütahya İli bazında baktığımızda bu dönemlerin hepsi yaşanmıştır. Roma döneminde şehir devletleri oluşmuş, kendi adlarına para basmış, vergi toplamış ancak Roma egemenliği altında bulunmuşlardır.  Bu dönemin önemli şehir devletlerinden birisi, Çavdarhisar İlçesinde yer alan Aizanoi’dir.Kütahya kent merkezinde Kotiaeion, Gediz İlçesinde Cadi, Emet İlçesinde Tiberiepolis, Simav ilçesinde Synaus şehir devleti bulunmaktaydı. Roma İmparatorluğunun ikiye ayrılmasından sonra, Anadolu topraklarında Batı Roma imparatorluğu (Bizans) olarak devam etmiştir. Batı Romanın Fatih Sultan Mehmet tarafından sona erdirilmesiyle yeni bir çağ başlamıştır.

Osmanlının erken dönemlerinde Anadolu’da kurulan beyliklerden birisi de Germiyan beyliğidir.Kütahya merkezlikurulan  Germiyanoğlu beyliği, zamanla Manisa Alaşehir’e kadar genişlemiştir. Germiyanoğlu beyliğizamanla çok gelişmiş, ekonomik açıdan zenginleşmiş, 130 yıl kadar süren bu beylik 1429 da sona ererek Osmanlıya bağlanmıştır. Bu zenginleşmede Şaphane ilçesinde çıkarılan Şap’ın Avrupa’ya ihracı ile önemli bir gelir elde edilmesinin payı büyüktür. Germiyanoğullarıdöneminde medreseler, camiler,hanlar, imaret yapıları, hamamlar yapılmıştır. Kütahya ilinde eğitim seviyesi yükselmiş, kurulan medreselerde çok sayıda öğrenci eğitim görmüştür. Kütahya’da bilinen 9 adet medrese vardı. Şair ve yazarlar, edebiyatçılar korunmuş, gözetilmiş, onlarda birçok edebi eserler üretmişlerdir. Diğer beyliklerle de iletişimlerini her zaman kurmuşlardır. Ancak Karamanoğullarıyla bazı sorunlaryaşamışlardır. Beyliğin ordusu güçlenmiş yaklaşık ellibin kişilik atlı orduya ulaşmıştır. Frigya bölgesinde yetiştirilen atlar bilhassa Roma ordusu için tercih sebebi olmuştur. Osmanlı devletinin güçlenmesinden sonra onlarla akrabalık tesis edilmiş, diğer beyliklerinde Osmanlıya katılmasından sonra güçlü bir İmparatorluk oluşmuş, üç kıtaya hükmetmiştir. Kütahya bu zaman içinde Anadolu eyalet merkezliği yapmıştır. Yediyüz yıl süren bu dönemde Anadolu’nun her yerinde ihtiyaç duyulan görkemli yapılar inşa edilmiştir, mimariye de damgasını vurmuştur. Osmanlı İmparatorluğu döneminde Avrupa’dan Asya’ya ve Ortadoğu’ya hatta Afrika’ya kadar genişlemiştir. Kuruluş döneminden itibaren Osmanlı, Kütahya’nın Domaniç ilçesini yazın yaylak olarak kullanmıştır. Domaniç İlçesinin, Çarşamba köyünde yer alan Ertuğrul Gazinin annesi, Osman beyin ninesiHaymeana’nıntürbesi,  Osmanlılar için ve şimdiki dönemde Türk milleti için manevi değeri olan önemli bir merkezdir.

Osmanlının son zamanlarında yaşanan ekonomik sıkıntılar ve yöneticilerin acziyeti yüzünden Anadolu toprakları emperyalist güçlerce işgal edilmiştir. 1921 yılının Temmuz ayında, Yunan işgal güçleri Kütahya bölgesine girmişlerdir. Yaklaşık ondört ay bu topraklar işgal altında kalmıştır. Milli mücadele döneminde (1919-1922) zor yıllar yaşanmış, Türk milletinin azmi ve kararlılığı ile verilen bağımsızlık mücadelesi sonunda işgal güçleri ülkemizi terk etmek zorunda kalmıştır.

29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyetin ilanı ile yeni bir dönem başlamıştır. 2023 yılı 29 Ekiminde Cumhuriyetimizin yüzüncü yılına gireceğimiz süreçte geriye dönüp baktığımızda, hala Anadolu topraklarında çeşitli devletlerin gözünün olduğu, bu nedenle, ekonomik ve siyasal açıdan güçlü bir duruş sergilememiz gerektiği aşikardır.

 

 

KÜTAHYA İLİNİN ANADOLU TARİHİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

Dumlupınar Gazetesi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin