Antik Yunan ve Roma sanatı

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Sanatın Serüveni’nin sıradaki durağı olan Antik Yunan ve Roma sanatı; yaklaşık 1500 yıl sürerek geniş bir zaman aralığına yayılan ve birbirinin devamı sayılabilecek şekilde ilerleyen sanatsal sürece verilen isimdir. Yunan uygarlığı ışığındaki Ege kıyılarında kendini gösteren bu sanatsal birikimin; Yunanistan’ın Romalılar tarafından fethedilmesinin ardından(MÖ 1. yüzyıl) Avrupa’ya taşınarak, Batı sanatının gelişiminde önemli rol aldığı düşünülmektedir.

Kusursuz orantıları ve odak noktasındaki vurgularıyla, bugün bile diğer sanat akımlarına kıyasla estetik duygusunun daha çok hissedildiği Antik Yunan sanatı tarihi dört dönem altında incelenir: Geometrik, Arkaik, Klasik ve Helenistik dönemler. (“Sanat kopyalanabilir mi?” köşe yazımda bahsetmiş olduğum Laokoon ve Oğulları heykeli; Helenistik dönemin en önemli simgelerinden biri olarak gösterilmektedir.)

Yunan sanatçılarının kusursuzlaştıkları teknikler arasında: heykel oyma, döküm, fresk boyama ve mimari yer almaktaydı. Özellikle Helenistik dönem ile birlikte; eserlerdeki canlılık ön plana çıkartılmaktaydı. Öyle ki: günümüzde bile, Helenistik dönem heykellerinin yüz ifadeleri bizler için korkutucu gerçekliktedir. Nasıl olur da aradan geçen 2 bin seneye karşın, o heykeller bizler için hala merak uyandırıcıdır? Yüzyıllar boyunca aktarılan sanat mirası ve teknolojik gelişmeler sonucunda, antik sanatçıların yaptıklarından çok daha kaliteli eserler ortaya çıkarmamız gerekmez miydi? Bu sorunun anlamsız olduğunu ve günümüzde üretilen eserlerin geçmiştekilerden daha kaliteli olduğunu da düşünebiliriz. Öyleyse neden günümüzün eserleri, geçmişin eserlerini gölgede bırakamıyor? Nihayetinde müzeler çoğunlukla antik olarak tanımyalacağımız sanatsal eserler ile dolu değil midir? Bu bağlamda; sanat ve sanatçılık zamandan bağımsız kavramlar mıdır?

Fetih sonrası Yunan sanatını devralan Romalı sanatçılar, Roma İmparatorluğu döneminde (MÖ 27 – MS 395) kendilerine ait teknikleri ve fikirleri ile yollarına devam ettiler. Antik Roma’da geniş bir sanat koleksiyonuna sahip olmak zenginlik ve statü göstergesiydi. Fethettikleri topraklardan getirdikleri sanat eserleri ve hazineler ile gittikçe zenginleşen Romalıların gözünde Yunan sanatı oldukça değerliydi. Romalı sanatçılar; yüksek talep gören bu sanat eserlerini taklit ederek, pek çok mermer ve bronz heykelin kopyalarını oluşturmuştu. Yine de Roma heykelleri tamamı ile kopyalanmış heykeller değildi. Romalı Sanatçılar, müşterilerin beğenisi dahilinde, eserleri tekrardan yorumluyordu. Şanslıyız ki pek çok taklit eser yapılmıştı: Yunanlı sanatçılara ait bronz heykeller çeşitli zamanlarda silah, zırh ve eşya yapımı için eritilmişti. Antik Yunan sanatına ait kimi eserler zaman içinde kaybolsa da Roma kopyaları bizlere yol göstermektedir.

Şehrimizde bulunan Aizanoi Antik Kenti; Antik Yunan ve Roma sanatına ait izler taşımaktadır. Aizanoi (konuşma dilinde “Ayzanoy”) geniş bir zaman aralığında varlığını sürdürdüğü için, net bir tanımlama yapmak doğru olmasa bile, antik kentin göz bebeği olan Zeus Tapınağı yapımına başlandığı tarih itibarı ile (MS 2. yüzyıl) Roma Sanatına örnek olarak gösterilebilir.

Son olarak “Sanat kopyalanabilir mi?” ve “Theseus’un Gemisi” yazılarıma dönüş yapmamız gerekiyor: Araştırmalarım sonucunda orijinal Laokoon ve Oğulları heykelinin MÖ 1. yüzyılda Yunanlı heykeltraşlar Agesandros, Athanodoros ve Polydores tarafından yapıldığını ve Vatikan Müzesinde sergilendiğini öğrendim. Sahte olarak nitelendirdiğim ve Uffizi Müzesinde bulunan Laokoon heykelinin ise; Papa 10. Leo’nun isteği üzerine Floransalı heykeltraş Baccio Bandinelli’nin yaptığı bir “taklit” olduğu bilgisine ulaştım. Bu bilgiler ışığında; her iki “Laokoon ve Oğulları” heykelinin de orijinal olarak değerlendirilmesi gereken, kıymetli sanat eserleri olduğunu sonucuna vardım. Sizce her iki Laokoon heykeli de aynı değerde midir?

Antik Yunan ve Roma sanatı

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

Dumlupınar Gazetesi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin