Sanat ihtiyaç mıdır?

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Önceki yazılarımda “sanat bir ihtiyaç karşısında mı doğar?” diye sormuştum. Bu haftaki yazımda, bu konuyu biraz inceleyelim.

Geçmişten günümüze, önemli sanat eserlerini inceleyecek olursak birçoğunun bir ihtiyaç karşısında ortaya çıktığını söyleyebiliriz. En eski sanat eserleri olarak kabul edebileceğimiz Lascaux mağarasındaki duvar resimlerinin bile dini ritüelleri anlatmak ya da gelecek kuşaklara bilgi aktarmak için yapıldığı düşünülüyor. Nasıl yani dünyanın en eski sanat eserleri dahi sanat için yapılmamış mı?

Tahminler doğruysa ve ilk denilebilecek sanatsal eserler bile sanat kaygısı olmadan yapıldıysa, sanata bakış açımız tamamı ile yanlış olabilir. Bu durum akıllara “sanat, sanat için midir, yoksa sanat halk için midir?” tartışmasını getirir. Hatta belki sanat ve zanaat kavramları irdelenmelidir. Oldukça basit bir şekilde ayırabildiğimiz sanat ve zanaat kavramlarından bahsederken zanaatkarların kalbini kırıyor olabiliriz. Daha derin düşünmeliyiz, ufak bir zaman yolculuğu yapalım. Leonardo da Vinci’nin ünlü tablosu Mona Lisa’yı mercek altına alalım; Leonardo tabloyu 1517 yılında 4000 écus karşılığında Fransa kralı 1. François’e satmış. Acaba Leonardo, Mona Lisa’yı sanat için mi, halk için mi yapmış? Bana kalırsa Leonardo tabloyu ne sanat ne de halk için yapmıştı. Amacı tamamen farklı olmalıydı…

Sanat, halk ve zanaat kavramlarından bağımsız şekilde, Leonardo’nun Mona Lisa’yı sadece kendi istediği için yaptığını düşünmekteyim. Eğer Mona Lisa’yı sanat için yapmış olsaydı, onu satmak doğru olmazdı. Zanaat demek daha da uzak bir yaklaşım olurdu; Leonardo, tablosunu para karşılığı satmış olsa dahi, eserinin başka kopyalarını üretmek niyetinde değildi. Mona Lisa’nın halk için yapıldığını düşünmekte bana mantıklı gelmiyor. Hepsinden bağımsız şekilde, Leonardo’nun amacı para kazanmak ve şanını yürütmek olmalı. Buradan yola çıkarak diyebiliriz ki; eğer Leonardo’nun paraya ihtiyacı olmasaydı, tablosunu satmayı düşünmezdi hatta, Mona Lisa’yı yapmak için bir sebebi bile olmazdı. Kısacası; dünyanın en çok konuşulan sanat eseri bile olsanız bir ihtiyaç olmadan ortaya çıkamazsınız..

Sorumuzun cevabına gelecek olursak; bütün sanat eserlerinin bir amaç uğruna ortaya çıktığını düşünüyorum. Bunlar; para kazanmak, popüler olmak, zaman geçirmek, kendini ifade etmek veya sadece “beğenilme” ihtiyacını tatmin etmek için olabilir.

Bu konu üzerine yazmaya başlamadan önce; halk için yapılacak sanatın saçma olduğunu ve sanatın sanat için yapılması gerektiğini düşünüyordum. Şu anda ise sanatın sanat için yapılması gerektiği düşüncesini de mantıklı bulmuyorum. Hiç bir sanatçının gündelik dertlerden sıyrılarak eserler üretebileceğine inanmıyorum. Eğer bir gün, doğada yalnız başına yaşayan ve hayatta kalmaktan başka hiç bir amacı olmayan bir insanın, sanat eserleri ürettiğine şahit olursam; sanatın sanat için yapılması gerektiğine inanmaya devam ederim.

Sanat ihtiyaç mıdır?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

2 Yorum

  1. 6 ay önce

    Aslında sanatçı kavramından yola çıkarak bu soruya cevap verebiliriz. Sanatçı var olan iç dünyasını bir şekilde bir imgeyle somut hale getiren insandır. Elde edeceği somut şeyin ortaya çıkma amacı dönemsel ve şartlar dahilinde farklı olabilir. Kimisi duygularını kusarken kimisi de var olan yeteneğini borçlarını ödemek için kullanabilir. Ama bu hiçbir zaman onların şaheser ortaya çıkarmasına engel değil. Her ne olursa olsun bir şekilde sanat var oluyor. Bu nedenle

    Cevapla
    • YöneticiUzman 5 ay önce

      Sanatı hiç bir etkene bağlı kalmadan, sanat için yapan sanatçılar yetiştirmek dileğiyle…

      Cevapla
Giriş Yap

Dumlupınar Gazetesi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin