NİTELİK, NİCELİK…

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Elmas[1] ve kömür aynı karbon sayısına sahiptir, ancak moleküler yapıları sebebiyle biri elmas diğeri kömürdür. İnsanı düşünelim; herkes topraktan yaratıldı. Ancak ahlâk, merhamet ve vicdan gibi kimyasal bağlar onların asıl cismini belirler.” (Prof Dr Aziz Sancar)… Nitelik, nicelik[2]Nitelik, bir şeyin oluş biçimi ya da bir şeyin yapısını belirleyen, onu şöyle ya da böyle yapan temel özellik; bir önermenin olumlu ya da olumsuz oluşu; bir şeyin nasıl olduğunu belirten, onu başka şeylerden ayıran özellik, vasıf, keyfiyet… Herhangi bir şeyin nasıl ve ne gibi niteliklere (özelliklere) sahip olduğu hususu… Nicelik, bir şeyin sayılabilen, ölçülebilen veya azalıp çoğalabilen durumu, kemiyet, miktar… Uzunluk, kısalık, mesafe, ağırlık vb. (metre, cm, km, gram, kg vb.) ifadeler, nicel anlamlı ifadeler… Bir şeyi saymadan, miktarını belirtmeden bir şeyin var oluşundan ve özelliklerinden bahsedebilmek mümkün mü? Niceliksiz nitelik ve niteliksiz nicelik… Nicelikle niteliğin birlikteliğindeki esas unsur, nitelik… Nesne niceliksel olarak değişse de,  niteliğini sürdürmesi normal olan durum… Niceliğin, niteliğin dengesini bozarak çoğalması veya azalması, farklı bir niteliğe geçiş vetiresi/süreci… Nitelik niceliğe, nicelik niteliğe muhtaç… Arabanın motoru önemli tabii… Motorun değeri, araba olmadan ne kadar anlaşılabilir? Nitelik ve nicelik birlikte kıymeti belirler…

Elmasın büyüklüğü genelde bir santimetrenin altında… Bilinen en büyük elmas 621 gram ağırlığındaki Cullian… Elmas, süs taşı olarak kullanılmakta… Elmas kumu diye isimlendirilen bulanık elmaslar endüstride camı kesmede, sert metalleri işlemede ve delmede, torna ve matkap uçlarında kullanılmakta… “Karbonado” denilen ince taneli, kok görünümlü elmaslar sondaj makinelerinde en sert taşları bile delmede kullanılmakta… Endüstride yüksek basınç ve sıcaklıkta grafiti elmasa dönüştürme tekniği ile yapay elmas üretimi yapılmakta… Daha düşük basınçta gaz fazındaki karbondan elde edilen yapay elmas, lens ve cam kaplamalarında, hoparlör diyafram kaplamalarında (paraziti azaltmada), optik aletler ve transistor telleri üretiminde vb. alanlarda kullanılmakta… 0,2 gramın üstünde yapay süs taşı elmasların maliyeti doğal elmas fiyatının 10 katına tekabül etmekte… Süs taşı olan elmasın değeri 4C (Carat=ağırlık, Clarity=şeffaflık, Colour=renk ve Cut=işleniş) ile belirlenmekte… Elmas, taşların arasındayken sadece farklı bir taş… Elmas mı, kömür mü? Elmasın kıymeti, erbabı tarafından bilinir, elbette…  Elmasın ve pırlantanın aslı aynı, saf karbon… Karbon kömüründen farksız taş parçaları… Antik Çağ’da insanların görünmez olmasını sağladığına, kötü ruhları kovduğuna ve kadınları cinsel açıdan etkilediğine inanılan elmas, mücevherlerin kraliçesi; aşkın, çekiciliğin ve zenginliğin simgesi… Elması kıymetli kılan, özellikleri… Elmas yakılabilse hiç kül bırakmadan yanardı… Elmas, karbon olan yapısına rağmen mineraller içinde en sert olanı… Elmas, renksiz, hafif sarımsı gri veya yeşilimsi… Elmasın, ışığı kırma yansıtma ve renk dağıtma özelliği kuvvetli…  Kesim şekline ve yüzey miktarına göre adı elmas ya da pırlanta… Elmas, rengine saflığına ve işleniş şekline göre daha az veya daha çok değerli… Pırlanta daha parlak, kesim oranı daha fazla ve alt kısmı kubbe gibi olanı… Elmasın alt kısmı düz ve yüzey sayısı 12 ile 37… Pırlantanın kesimi daha zor ve yüzey sayısı 57… Pırlantayı değerli kılan emek ve işçilik… Pırlantanın renkli olanlarına “fantezi” denilmekte; fiyatları çok pahalı…

Nitelik, nicelik… Aslında bir şeyin değeri, ne olduğu kadar ne için kullanıldığında gizli… Her tarafınız elmas olsa, duvar yapmak için kullanabileceğiniz miktarda taş olmadıkça, elmasın taşın yanında ne kadar kıymeti olabilir ki… Meseleye hangi zaviyeden baktığımıza göre, nitelik ve nicelik sözcüklerine yüklediğimiz anlamlar ve tercihlerimiz devreye girer… Bilindik ve tabu haline getirilen sorulara ve sözlere takılmadan ve soruları sorun haline getirmeden belirleyeceğimiz evrensel ve kadim medeniyet değerlerimiz daha değerli… Kelimelerin içini boşaltarak farklı mânâlara meyyal etmek, gerçeklerden hayallere bile götüremez bizi… Taş yerinde ağırdır… Nitelik, nicelik…  Niteliği ve niceliği hayatın kesitlerinde-içinde, yaşarken de algılayabilmek önemli… Buna güzel bir misâl… Sosyal medyada gözünüze çarptığını ve belki okuduğunuzu düşündüğüm güzel bir anekdot/fıkra/hikâyecik: “İlk defa İsveç’te bir kızla buluşuyorum. Muhabbet ediyoruz, kız sevdiğim filmleri soruyor, okuduğum kitapları soruyor, gezdiğim ülkeleri soruyor. Ama işimi sormuyor. Ben alışmışım Türklere, ‘adın nedir?’den sonra ikinci soru ‘işin nedir?’ diye sorulmasına. Yok, abi, döndük dolaştık, sevdiğimiz yemeklere falan geldik, hâlâ ‘sen ne iş yapıyorsun’ demiyor kız, bir türlü. En sonunda ben sordum, dedim ki ‘ya her şeyi sordun’ da, ‘sen ne iş yapıyorsun?’ diye sormadın. Dedi ki kız, ‘ne iş yaptığını’ sorarsam dolaylı olarak sosyal statünü, kaç para kazandığını da sormuş olurum. Ayıptır. Ben paranı, statünü merak ettiğim için değil, seni merak ettiğim için buradayım. Atasözümüz var ‘davul bile dengi dengine’ diye. Meğerse her davul denkmiş… Başka gün yüksek mühendis bir amcayla tanıştım. Ne projeler yapmış. Tüneller, köprüler, havaalanları vs… ‘Senin yaşında oğlum var’ dedi. ‘O da mühendis mi?’ dedim. ‘Hayır, işçi, duvar ustası’ dedi. Dedim ‘o nasıl oldu, mühendisin oğlu işçi olur mu?’ Bizde olsa babam döve döve okutur mühendis yapar. Adam kızdı. ‘Niye öyle diyorsun, benim oğlum çok iyi bir duvar ustasıdır. Zorla kötü mühendis olacağına, iyi bir duvar ustası olmasının ne kötülüğü var’ dedi. Adam gurur duyuyor oğluyla. Utandım. Utandım çünkü biz toplum olarak buyuz. Böyle yetiştik, yetiştirildik. Bizde kast sistemi var. Mühendisin oğlu gerekirse zorla kötü bir mühendis yapılır, iyi bir duvar ustası olmasına izin verilmez.”

Dünya Nüfus Gününde (11 Temmuz), Yalnızları Mutlu Etmе Gününde (Chееr Up thе Lonеly Day -11 Temmuz) ve Basit Yaşama Gününde (Simplicity Day -12 Temmuz) dünya nüfusunun artmakta olmasını ve basit yaşama ve yalnız olmanın sonuçlarını nitelikle mi, nicelikle mi açıklayabiliriz? Bireysellik – egoizm ve toplumsallık – toplumculuk anlayışının neresindeyiz? Demokrasi ve Milli Birlik Gününde (15 Temmuz) hürriyet-millî birlik-demokrasi kültürüne sahip olma niteliğinin değerini içselleştirebiliyor muyuz? Mesela siyasette “hülle milletvekili” ile “kiralık milletvekili” ile yasaların delinmesi… Bir birey olarak Milletin parasının ve Milletin kullandığı oy tercihinin niceliksel olarak Milletin Vekili alet edilerek değiştirilmesini, seçim için kullanılmasını ve nitelikli davranılmamasını hazmedebiliyor muyuz? Nitelikli, erdemli ve saygın olabilmek birincil mesele… Selam, sevgi ve saygılarımla.

[1] https://techiescientist.com/is-diamond-an-element/

[2] https://www.felsefe.gen.tr/nicelik-ve-nitelik-nedir-ne-demektir/

Zafer NEFER, 28.02.2022 16.22, Aydın

NİTELİK, NİCELİK…

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

Dumlupınar Gazetesi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin