YAZILARIMIZ

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Söz uçar yazı kalır” (Atasözü)… Yazı uçarsa medeniyet heba olur… Sözün kaydı yazı ile kalıcı hale gelir… Yazı… Alfabe[1]… Alfabe, elifba veya abece, her biri dildeki bir sese karşılık gelen harfler dizisi… “Abece” kelimesi, Türkçedeki ilk üç harfin okunuşundan oluşmakta… Fransızca kökenli “Alphabet” kelimesinden Türkçeye geçen “alfabe” sözcüğü, eski Yunancadaki ilk iki harf olan “alfa” ile “beta“nın okunuşundan gelmekte… Dünyada kullanılan alfabeler: Latin alfabesi, Arap alfabesi, Sümer (çivi) alfabesi, Kiril alfabesi, Çince karakterler, Kore alfabesi, Yunan alfabesi, Gürcü alfabesi, Ermeni alfabesi, İbrani alfabesi, Japonca karakterler, Hint dilleri alfabesi, Tana alfabesi, Kannada alfabesi, Amhar alfabesi… Arap, İbrani, Süryani, Hint, Göktürk, Uygur, Japon ve Çin alfabeleri sağdan sola, Latin alfabesi soldan sağa yazılmakta… Latin alfabesi, Fenike alfabesinden türemiş… Latin alfabesi, Yunan/Grek alfabesinde bir takım değişiklikler yapılması sonucu ortaya çıkmış… Latin alfabesi 23 harften oluşmakta… Latin alfabesini kullanan milletler tıpkı Türkçemizde olduğu gibi kendi ses düzenlerine ve kültürlerine göre küçük değişiklikler yaparak Latin alfabesinden yararlanmakta…

Alın yazımız mıdır tarihi yazılarımızı, eserlerimizi okuyamamak? Alfabeleri bilmek bir adım önde olabilmektir ve bilgiye erişimdir geçmişten geleceğe… Mazimizden kopmak ve eski alfabelerimize Fransız olmak… Ya da her halimizle Fransız olmak, Türk olamamak ucubesi… Bir asır önceki döneme ait mezar taşlarındaki ve bakkal defterlerindeki yazılarımızı ve kitaplarımızı okuyamamak gerçekten garip bir durum… Tarihimize ve tarihi eserlere yabancı kalmak üzüntü verici… Orijinal metinleri (Osmanlıca/Osmanlı Türkçesiyle yazılan bir kısım TBMM zabıtlarını/tutanaklarını)[2]  okuyamamak elim bir durum… İngiliz Tarihçisi Arnold J. Toynbee “A Study of History” (Tarih Bilinci) isimli kitabında “Türkler harf inkılâbıyla kendi kaynaklarına el atmak hususunda yabancılardan farksız oldular. Bundan sonra Türk kütüphanelerini yakmaya lüzum kalmamıştır. Çünkü harf inkılâbıyla bu hazineler örümceklerin yuva yaptığı raflarda kapanıp kalmaktan başka bir şeye yaramayacaktır. Ancak çok yaşlı hocalar ve ihtiyarlar, onları okumak lüzumunu hissedecektir.” demekte… 2-6 Aralık 2014 tarihileri arasında Antalya’da yapılan 19. Millî Eğitim Şûrası’nda alınan tavsiye kararlarına göre Eğitim Müfredatımıza Osmanlıca/Osmanlı Türkçesi ile yazılan orijinal metinleri okuyabilmek ve yazabilmek için Osmanlıca/Osmanlı Türkçesi derslerinin konulması, meselenin ehemmiyetini göstermekte… Lisan/dil ve yazısını yitiren bir millet geçmişe ait belleğini kaybeder; kendi kültürüne ve tarihine yabancılaşır, millî hafızası sıfırlanır[3]Mazimizle atimiz arasına köprü kurabilmenin yolu tarih boyunca kullandığımız alfabeleri (Göktürk Alfabesi, Uygur Alfabesi, Arap/İslam Alfabesi, Kiril Alfabesi, Latin Alfabesi) de öğrenmekten geçmekte… Türkler arasında en yaygın alfabe, Latin ve Kiril alfabeleri… Karay Türkleri gibi Yahudi Türk toplumları, İbrani alfabesini de kullanmışlar… Ermeni alfabesi, Hint alfabesi, Çin alfabesi gibi alfabeleri kullanan küçük Türk toplulukları da olmuş… Türkçeyi Arap/İslam harfleriyle ilk defa yazanlar 10. yüzyılın ortalarında İslâm dinine giren Karahanlılardır; ancak bu dönemden kalma, 11. yüzyılın son çeyreğinden önceye ait Arap/İslam harfli bir Türkçe metne rastlanmamış… İslam’ın kabulü sonrasında Karahanlılar eski Uygur, Moğol ve Mançu alfabelerinin atası olan Soğd alfabesinden türetilmiş olan Uygur alfabesini benimsemişler ve Türkçeyi resmî dil olarak kullanmışlar… “Kutadgu Bilig” ve “Atabetü’l Hakayık” Uygur alfabesi ile yazılmış… Türklerin yoğun olarak yaşadığı topraklarda devlet kurulması sebebiyle diğer Türk-İslam devletlerinden farklı olarak Arapça ve Farsça dilleri Karahanlılarda tesirli olamamış…

Osmanlı döneminin Türkçe yazılmış ilmî, edebî ve kültürel birikiminin günümüze aktarılabilmesi Osmanlıcanın/Osmanlı Türkçesinin öğrenilmesiyle mümkün… Tarih, Edebiyat, İlâhiyat, İktisat, Hukuk, Sosyoloji, Tıp, Eczacılık vb. Türkçe eserler bakımından zengin olan kütüphanelerimiz eşsiz bir hazine değerinde… Kadim medeniyetimizin değerlerini içselleştiremeyenler dilimize, yazımıza, kültürümüze/harsımıza velhasıl her kıymetimize darbe vurmaya devam etmekteler… “Arap Harfi bilmeyen bir genç için Türk tarihinde ve Türk edebiyatında orta seviyeyi bulacak kadar derinleşmek imkânsız. Bu genç, Naima’yı, Peçevi’yi, Cevdet Paşa’yı okuyamaz. Bunun gibi el yazması, taş basması veya matbu 45 bin eserden hiçbirini okuyamaz. Koca divan edebiyatı, onun için, bir mektep kitabında veya antolojiye alınmış mostralık birkaç manzumeden başka bir şey değildir. Tanzimat’ın bütün kitaplarında, beyaz kâğıt üstünde askeri ve muntazam adımlarla yürümüş bir pirenin tersi gibi incecik lekelerden ibaret görünür: Ziya Paşa’dan Abdülhak Hamid’e kadar muasır edebiyatın hiçbir şahsiyeti ve eseri üstünde fazla duramayacak. Edebiyat-ı Cedide için de öyle. Rübâb-ı Şikeste’nin de Haluk’un Defteri’nin de Eylül’ün de şunun da bunun da yeni harflerle basılmış nüshaları yok… Yunus Emre’nin dilini anlamayan Türk münevverlerinin kafasında hala Voltaire’nin Fransızcası saltanat sürüyor.” (Peyami Safa) ifadesi bunu harikulade tespit eder nitelikte… Bilimde sadece Garp/Batı Medeniyetine takılı kalmak… Bilimsel yobazlık, bilimsel bağnazlık bu… Fikir çilesi çekmeden, meseleleri evrensel zaviyeden analiz etmeden sadece muhalif olmak da ucuz yaklaşım… Mazimizdeki ve günümüzdeki eserleri okuyarak, analiz ederek ve kazanımlarını alıp okuyarak, yazarak ve üreterek istikbalde güçlü olabiliriz…

Kişinin kıymeti, dilinin altında ve kalemin ucunda gizlidir, onu söz ve yazı, açığa vurur.” (Ali Fuat Başgil)… Kadim medeniyetimize, yazılarımıza, sözlerimize, türkülerimize ve değerlerimize sahip çıkalım… Selam, sevgi ve saygılarımla.

 

[1] https://www.alfabesi.com/dunyada-en-cok-hangi-alfabe-kullanilir/

[2] https://acikerisim.tbmm.gov.tr/handle/11543/1677

[3] https://www.tbmm.gov.tr/kutuphane/tutanak_sorgu.html

      https://www.fikriyat.com/tarih/2018/08/09/bin-yillik-tarihe-sirt-donusun-ilani-harf-inkilabi

http://www.ayu.edu.tr/yayinlar/alfabe_tartismalari_rapor.pdf  https://ceviiz.com/tarih/osmanlida-alfabe-tartismalari/

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/802207  http://www.ismetinonu.org.tr/inonu-ve-harf-devrimi-1928/

Zafer NEFER, 18.08.2021 20.30, Kütahya

YAZILARIMIZ

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

Dumlupınar Gazetesi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin