Kütahya’nın belediyecilik tarihi, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan 154 yıllık bir yolculuğu gözler önüne seriyor. 1870 yılında Aziz Faik Bey ile başlayan bu süreç, bugün Belediye Başkanı Eyüp Kahveci ile devam ediyor.
Şehrin yerel yönetim geçmişi yalnızca bir isim listesi değil; aynı zamanda Kütahya’nın sosyal, kültürel ve siyasi dönüşümünün de bir aynası niteliğinde. Araştırmacı Ali Günhan’ın çalışmaları, devlet arşivleri ve salnamelerden derlenen bilgilerle hazırlanan liste, Kütahya’nın yaklaşık bir buçuk asırlık belediyecilik serüvenini ortaya koyuyor.
Osmanlı döneminde belediyeciliğin ilk adımları
Kütahya’da belediye teşkilatının temelleri 1870 yılında Aziz Faik Bey’in belediye başkanı olmasıyla atıldı. Bu dönemden itibaren görev yapan ilk belediye reisleri, şehrin altyapı ve sosyal yaşamına önemli katkılar sundu.
Örneğin;
-
Süleyman Efendi (1873) döneminde kışla mutfağının tarihi tamiri gerçekleştirildi.
-
Kasım Efendi (1894) ise Kütahya’da bugün de bilinen Ilıca Kadınlar Hamamı’nı şehre kazandırdı.
Bu yıllar, Osmanlı’da yerel yönetim anlayışının şekillenmeye başladığı ve şehirlerin altyapısının geliştirildiği dönem olarak dikkat çekiyor.
Milli Mücadele yıllarında zorlu görev
Kütahya’nın belediye yönetimi Kurtuluş Savaşı yıllarında oldukça kritik bir sorumluluk üstlendi.
Bu dönemde görev yapan isimler arasında öne çıkanlardan biri Ali Bey (Germiyanoğlu) oldu. Ali Bey, hem Milli Mücadele döneminde hem de Cumhuriyet’in ilk yıllarında görev yaptı.
1922–1929 yılları arasında belediye başkanlığı yapan Ali Bey’in en önemli icraatlarından biri ise Kütahya’nın ilk profesyonel itfaiye teşkilatını kurması olarak kayıtlara geçti.
Cumhuriyet döneminde modern şehir yönetimi
Cumhuriyet’in ilanından sonra Kütahya’da belediyecilik anlayışı da değişmeye başladı. Özellikle 1950 sonrası çok partili siyasi hayatla birlikte şehir yönetiminde yeni bir dönem başladı.
Bu süreçte;
-
Abdurrahman Karaa
-
Süleyman Canan
-
Mustafa İça
gibi isimler, uzun süre görev yaparak şehrin gelişimine katkı sağlayan belediye başkanları arasında yer aldı.
Günümüze uzanan yönetim süreci
Kütahya’da son yıllarda farklı siyasi partilerden belediye başkanlarının görev yaptığı görülüyor.
Şehrin yakın dönem belediye başkanları arasında:
-
Mustafa İça (2004–2014) – AK Parti dönemi
-
Prof. Dr. Alim Işık (2019–2024) – MHP dönemi
-
Eyüp Kahveci (2024– ) – CHP dönemi
yer alıyor.
Bugün Kütahya Belediyesi’nin yönetimi Eyüp Kahveci tarafından sürdürülüyor.
Kütahya belediyecilik tarihinde dikkat çeken detaylar
Kütahya’nın belediyecilik geçmişinde bazı ilginç bilgiler de bulunuyor.
-
En kısa süre görev yapan isim: Muhsin Batur – yalnızca 17 gün görev yaptı.
-
Bazı isimler resmi salnamelerde yer almasa da yerel tarih araştırmaları sayesinde listeye dahil edildi.
-
Germiyanoğulları, Kurtzadeler ve Elifzadeler gibi Kütahya’nın köklü aileleri, farklı dönemlerde şehir yönetiminde rol aldı.
Kütahya’nın belediye başkanları (seçili dönemler)
| Dönem | Belediye Başkanı | Not |
|---|---|---|
| 1870 – 1872 | Aziz Faik Bey | Kütahya’nın ilk belediye başkanı |
| 1922 – 1929 | Ali Bey (Germiyanoğlu) | İtfaiye teşkilatının kurucusu |
| 1960 | Muhsin Batur | 17 gün görev yaptı |
| 1994 – 2004 | Süleyman Canan | İki farklı partiden seçildi |
| 2004 – 2014 | Mustafa İça | AK Parti dönemi |
| 2019 – 2024 | Prof. Dr. Alim Işık | MHP dönemi |
| 2024 – … | Eyüp Kahveci | CHP dönemi |