Kütahya

70 bin çini tek tek söküldü: Çinili Camii neden yıkılıyor?

Kütahya’nın simge eserlerinden Çinili Camii’nde yeniden ihya süreci bilimsel raporlar doğrultusunda hız kazandı. Deprem riski nedeniyle güçlendirme yerine özgün kimliği korunarak yeniden inşa edilecek camide çiniler tek tek koruma altına alınırken, yeni proje için ihale sürecinin Mart ayında yapılacağı açıklandı.

Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Genel Sekreteri Yusuf Çetin, kamuoyunda uzun süredir tartışılan Çinili Camii’nin ihya sürecine ilişkin kapsamlı bir açıklama yaptı. Tescilli kültür varlığı statüsündeki caminin yeniden inşasının, bilimsel raporlar ve Koruma Kurulu onayları doğrultusunda yürütüldüğü vurgulandı.

Sadece bir cami değil, bir sanat manifestosu

1970’li yıllarda ressam ve neyzen Ahmet Yakupoğlu’nun öncülüğünde imece usulüyle inşa edilen yapı, mimari proje ve mühendislik hizmeti alınmadan yapılmıştı. Yaklaşık 64 metrekarelik iç hacme sahip cami, 70 bine yakın özgün Kütahya çinisi ve seramiği ile kaplı olmasıyla eşsiz bir kimlik taşıyor.

Bu yönüyle yapı, klasik bir ibadet mekânından çok daha fazlası:

  • Kütahya çini sanatının yaşayan vitrini

  • Yakupoğlu’nun estetik anlayışının mekâna dönüşmüş hâli

  • Üniversite yerleşkesi içinde kültürel hafıza noktası

Deprem gerçeği ve bilimsel raporlar: Güçlendirme neden mümkün olmadı?

Yapının bulunduğu alanın deprem kuşağında yer almasına rağmen temelsiz şekilde inşa edilmesi ve sonradan eklenen bodrum kat, statik dengeyi ciddi biçimde bozdu.

Bilirkişi raporlarına göre:

  • Yapıda ciddi yapısal hasar oluştu

  • 7 ila 14 derece arasında eğim tespit edildi

  • Zemin problemleri nedeniyle olası depremde yüksek risk ortaya çıktı

Hazırlanan teknik raporların ortak sonucu şu oldu:
Güçlendirme yeterli ve güvenli bir çözüm değil.

Bu, mühendislik açısından önemli bir eşik. Çünkü bazı yapılar restore edilmez — yeniden doğar.

Uygulanan model: Sök, koru, güçlendir, yeniden inşa et

Benimsenen yöntem dört temel adımdan oluşuyor:

  • Yapının kontrollü şekilde sökülmesi

  • Tüm özgün çinilerin tek tek korunması

  • Zemin iyileştirme çalışmaları

  • Rölevelere sadık kalınarak yeniden inşa

Yani ortada bir “yıkım” değil, bilimsel bir yeniden üretim süreci var.

Süreç neden yavaş ilerliyor?

Çünkü bu sıradan bir inşaat değil.

Tescilli eser statüsü nedeniyle:

  • Her proje detayı Koruma Kurulu onayından geçiyor

  • Kullanılacak malzemeden uygulama tekniğine kadar tüm aşamalar denetleniyor

Şu anda:

  • Çini sökümü tamamlandı ve koruma altına alındı

  • Yeni projelerin ihalesi için EKAP başvurusu yapıldı

  • Mart ayında ihale gerçekleştirilecek

  • Jeolojik etüt ve zemin güçlendirme çalışmaları sürüyor

Yüklenici firma süreci ve hukuki durum

Mevcut yüklenici firmanın sözleşmesi 11 Şubat 2026 itibarıyla sona erdi. Tamamlanmayan işlerin mevzuat gereği firma nam ve hesabına yaptırılarak sürdürüldüğü belirtildi.

Üniversite yönetimi:

  • Ödeme sorunu bulunmadığını

  • Hukuki süreçlerin kurum lehine ilerlediğini
    açıkladı.

Son iki yılda somut ilerleme vurgusu

2012’den beri gündemde olan projede özellikle son dönemde gözle görülür gelişmeler yaşandığı ifade edildi:

  • Çiniler söküldü ve korundu

  • Teknik müdahaleler başlatıldı

  • Yeniden inşa süreci belirgin aşamaya geldi

Çok paydaşlı yürütülen bir kültür projesi

Süreç; DPÜ, Kütahya Belediyesi, Koruma Kurulu, İlgili kurumlartarafından koordineli şekilde yürütülüyor.

Hedef: Depreme dayanıklı, özgün kimliğini koruyan bir Çinili Camii

Yapılmak istenen şey aslında mimarlık, mühendislik ve sanatın ortak cümlesi:

Ahmet Yakupoğlu’nun ruhunu koruyarak, geleceğin deprem gerçekliğine dayanıklı bir yapı üretmek.

Ve en kritik mesaj:

Çinili Camii yeniden ibadete açılacak.