Kütahya’nın simge yapılarından Çinili Cami, depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle tamamen yıkıldı. Yıllardır tartışma konusu olan yapı için beklenen adım, yeniden inşa değil yıkım oldu. Kentin kültürel hafızasında önemli bir yere sahip olan caminin ortadan kaldırılması, kamuoyunda yeni bir tartışma başlattı.
1973 yılında ressam ve neyzen Ahmet Yakupoğlu’nun öncülüğünde imece usulüyle inşa edilen caminin yıkımıyla birlikte gözler, hâlâ belirsizliğini koruyan yeni proje sürecine çevrildi.
“Yıllardır bekledik, sonuç yıkım oldu”
Kütahya Çinili Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneği Başkanı İbrahim Güneş, sürecin başından bu yana netlik kazanmadığını vurgulayarak tepkisini dile getirdi:
“Yaklaşık 2 yıldır ‘bugün yarın yıkılacak’ denildi ama süreç sürekli ertelendi. Yerine yapılacağı söylenen cami için ise hiçbir somut adım atılmadı” dedi.
“80 metrekarelik cami neden yapılmadı?”
Güneş, sürecin uzamasını eleştirirken en dikkat çeken soruyu sordu:
“Deprem bölgelerinde çok daha büyük yapılar kısa sürede ayağa kaldırıldı. Bizim 80 metrekarelik camimiz neden yapılmıyor?”
Bu sözler, geciken proje sürecine yönelik eleştirilerin merkezine oturdu.
“Ezan sesi bile kesildi”
Yıkımın sadece bir yapı kaybı olmadığını vurgulayan Güneş, mahallede yaşanan değişimi şöyle anlattı:
“Yakın zamana kadar ezan sesi direklerden veriliyordu. Hoparlörler de söküldü. Şu anda burada ezan sesi dahi yok”
Bu durum, sürecin sadece fiziki değil sosyal bir boşluk da oluşturduğunu ortaya koydu.
“2026’ya geldik, hâlâ başlangıçtayız”
Daha önce caminin 2026 yılında ibadete açılacağı yönünde açıklamalar yapıldığını hatırlatan Güneş, gelinen noktayı şu sözlerle özetledi:
“2026 yılına geldik ama hâlâ yıkım aşamasındayız. Bu yıl da proje ve ihale süreçleriyle geçecek gibi görünüyor”
Her yönetim değişikliğinde sürecin başa döndüğünü savunan Güneş, projelerin sürekliliğinin sağlanması gerektiğini vurguladı.
“Cami yıkıldı, minare hâlâ ayakta”
Yıkım sürecine ilişkin en çarpıcı detaylardan biri ise minare oldu. Daha önce riskli olduğu ifade edilen minarenin hâlâ ayakta olduğunu belirten Güneş:
“Minarenin çürük olduğu söylenmişti ama cami yıkıldı, minare duruyor. Demek ki minare daha sağlam” dedi.
Kütahya’nın hafızasında bir boşluk
Çinili Cami’nin yalnızca bir ibadethane değil, aynı zamanda şehrin turizm ve kültür değerlerinden biri olduğunu vurgulayan Güneş, yapının yokluğunun şehir için önemli bir kayıp olduğunu ifade etti:
“Kütahya’da gezilecek yerler arasında ilk sıralardaydı. Şimdi ortada böyle bir yapı yok”
Gözler yeni projede, takvim yok
Yıkımın ardından en büyük soru işareti ise “Ne zaman yapılacak?”
Şu ana kadar proje ve ihale süreçlerine ilişkin net bir takvim açıklanmış değil.
Mahalle sakinleri ve dernek yetkilileri, sürecin daha fazla uzatılmadan hızlandırılmasını isterken, Çinili Cami’nin aslına uygun şekilde yeniden yapılıp yapılmayacağı da merak konusu.