İlaç fiyatları neden artıyor?
Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararıyla birlikte Türkiye’de ilaç fiyatlarının belirlenmesinde kullanılan euro kuru yeniden düzenlendi. Sağlık sektörünü yakından ilgilendiren bu değişiklik, özellikle ilaç fiyatları üzerinde önemli bir etki yaratacak.
Yeni düzenlemeye göre ilaçların fiyatlandırılmasında referans olarak kullanılan ilaç avro kuru iki aşamalı bir artışla güncellenecek. Bu kapsamda euro kuru toplamda yüzde 14,92 oranında yükselerek 29,11 TL seviyesine çıkacak. Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte özellikle yurt dışından ithal edilen ilaçlar başta olmak üzere birçok ürünün fiyatında artış bekleniyor.
Uzmanlar, ilaç sektöründe fiyatlandırma mekanizmasının büyük ölçüde döviz kuruna bağlı olduğunu belirtiyor. Bu nedenle ilaç fiyatları ile ilaç euro kuru arasında doğrudan bir ilişki bulunuyor.
Zam iki aşamada uygulanacak
Yeni düzenleme kapsamında ilaç fiyatlarına yapılacak artış tek seferde değil, iki aşamalı bir takvimle hayata geçirilecek. Resmi açıklamaya göre artışın ilk bölümü mart ayında yürürlüğe girecek.
Buna göre yüzde 6,08’lik ilk artış mart ayında, ikinci artış ise yüzde 8,33 oranıyla nisan ayında uygulanacak. Böylece toplam artış oranı yüzde 14,92’ye ulaşacak.
Yetkililer, bu yöntemin piyasadaki ani fiyat dalgalanmalarını azaltmayı ve ilaç sektöründeki üretim ile tedarik dengesini korumayı hedeflediğini belirtiyor.
Ancak eczacılar ve sektör temsilcileri, ilaç fiyatları üzerindeki bu düzenlemenin hem üreticileri hem de hastaları yakından ilgilendirdiğini vurguluyor.
İthal ilaçlar doğrudan etkilenecek
Türkiye’de kullanılan birçok ilacın üretiminde ithal hammaddeler veya doğrudan yurt dışından getirilen ilaçlar bulunuyor. Bu nedenle ilaç avro kurundaki artış, özellikle ithal ürünlerin fiyatlarına doğrudan yansıyacak.
Sektör temsilcilerine göre döviz kurundaki artış, ithal edilen ilaçların maliyetini yükselttiği için eczane raflarındaki ilaç fiyatları da aynı oranda artabiliyor.
Özellikle kronik hastalık tedavisinde kullanılan bazı ilaçların ithal olması nedeniyle, fiyat artışlarının hastalar açısından daha fazla hissedilebileceği ifade ediliyor.
Eczacılardan dikkat çeken açıklama
Tüm Eczacı İşverenler Sendikası (TEİS) tarafından yapılan açıklamada ise ilaç fiyatlandırma sistemine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunuldu. Sendika yetkilileri, ilaç avro kurunun gerçek euro kurunun oldukça altında kaldığını belirtti.
Açıklamada, reel döviz kurunun 51 TL’nin üzerinde olduğu ifade edilirken, mevcut ilaç euro kurunun gerçek kurun yaklaşık yarısı seviyesinde kaldığına dikkat çekildi.
Sendika temsilcileri, bu durumun özellikle yerli ilaç üreticileri açısından ciddi sorunlar oluşturduğunu belirtiyor. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Reel kur 51 TL’nin üzerindedir. İlaç avrosu gerçek avronun yarısı kadardır. Bu nedenle yerli üretici hammadde temin etmekte zorlanmakta, ithal ilaçlar Türkiye pazarından çekilmekte ve ilaç tedarik zinciri giderek zayıflamaktadır.”
İlaç tedarik sorunu büyüyebilir mi?
Eczacı temsilcileri, ilaç sektöründe en önemli sorunun yalnızca fiyat artışı olmadığını, aynı zamanda ilaç bulunabilirliği olduğunu ifade ediyor.
Sendika yetkilileri tarafından yapılan açıklamada şu dikkat çekici değerlendirme yer aldı:
“Bulunamayan ilaç en pahalı ilaçtır. Devletin görevi vatandaşlara eczane navigasyonu sağlamak değil, ilaçların raflara geri dönmesini sağlayacak ekonomik düzenlemeleri hayata geçirmektir.”
Sektör temsilcileri, ilaç fiyatlandırma sistemi ile üretim maliyetleri arasındaki dengenin korunması gerektiğini belirterek, aksi halde hem üretim hem de ithalat süreçlerinde sorunlar yaşanabileceğini vurguluyor.
Bu gelişmeyle birlikte gözler şimdi hem ilaç fiyatları hem de eczanelerdeki ilaç tedariki konusunda atılacak yeni adımlara çevrilmiş durumda.