Türkiye’de son yıllarda art arda yaşanan kadın cinayetleri ve şiddet olayları, toplumun en büyük sosyal sorunlarından biri olarak gündemdeki yerini koruyor. Şiddet tehdidi altında bulunan kadınların ya da mağdurların sessizce yardım isteyebilmesi için dünyada yaygınlaşan “Uluslararası Yardım İşareti” (Signal for Help) ise bu mücadelede dikkat çeken sembollerden biri haline geldi.
Basit bir el hareketinden oluşan bu işaret, aslında hayati bir mesaj taşıyor. Elin açık şekilde gösterilmesi, başparmağın avuç içine alınması ve ardından diğer parmakların kapatılmasıyla yapılan bu hareket, “Tehlikedeyim, yardım edin” anlamına geliyor. Özellikle konuşmanın mümkün olmadığı ortamlarda, kamera karşısında ya da kalabalık alanlarda yapılan bu işaret, sessiz ama güçlü bir yardım çağrısı olarak kabul ediliyor.
Bu işaret nasıl ortaya çıktı?
Uluslararası yardım işareti, 2020 yılında Kanada Kadın Vakfı tarafından aile içi şiddet mağdurlarının yardım isteyebilmesi amacıyla ortaya çıkarıldı. Pandemi döneminde ev içi şiddetin artmasıyla birlikte hızla dünya genelinde tanınmaya başladı.
Kısa sürede sosyal medya, televizyon programları ve sivil toplum kuruluşlarının çalışmaları sayesinde birçok ülkede bilinen bir sembole dönüşen bu işaret, doğru kişiler tarafından fark edildiğinde hayat kurtarabilecek bir uyarı olarak görülüyor.
Bir işaretin hayat kurtarabileceğini gösteren trajik olay
Uluslararası yardım işaretinin ne kadar önemli olabileceğini gösteren çarpıcı olaylardan biri geçtiğimiz yıl Tokat’ta yaşandı.
Dini nikâhla birlikte yaşadığı kişi tarafından öldürüldüğü öne sürülen Hatice Yalman’ın, olaydan kısa süre önce bir markette kasiyere bu yardım işaretini yaptığı ortaya çıktı. Ancak işaretin fark edilmemesi ya da doğru yorumlanmaması trajediyi engelleyemedi.
Bu olay, toplumda farkındalığın ne kadar hayati olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Uzmanlara göre bu işareti bilen ve doğru şekilde değerlendiren bir kişinin zamanında müdahalesi, çoğu zaman bir hayatın kurtulmasına neden olabiliyor.
Dumlupınar Gazetesi Kütahya sokaklarına çıktı
Dumlupınar Gazetesi olarak Kütahya sokaklarında vatandaşlara şu soruyu sorduk:
“Kadınların tehlikede olduklarını göstermek için kullandıkları uluslararası yardım işaretini biliyor musunuz?”
Sokak röportajlarında konuşan vatandaşların bir kısmı bu işareti bildiğini ifade ederken, bazıları ise ilk kez duyduğunu söyledi. Röportajlar, toplumda farkındalık seviyesinin henüz istenen düzeye ulaşmadığını da ortaya koydu.
“Toplumumuz bu konuda daha bilinçli olmalı”
Bir vatandaş, böyle bir işareti görmesi halinde yardım etmekten çekinmeyeceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Ben böyle bir durumu görsem her türlü yardımcı olurum. Elbette yardımcı oluruz. Ama toplumumuzun bu konuda daha fazla bilinçlenmesi gerekiyor. Bunun için devletin ve yetkililerin daha fazla çalışma yapması lazım.”
“Bu konularda ülke olarak bazen pasif kalıyoruz”
Bir başka vatandaş ise uluslararası yardım işaretinin dünya genelinde bilinen bir sembol olduğunu belirterek toplumun daha duyarlı olması gerektiğini söyledi.
“Bu hareket dünyaca bilinen bir işaret. Ama toplumumuzun bu konuda daha fazla bilgi sahibi olması gerekiyor. Maalesef bazen bu konularda biraz pasif kalabiliyoruz. İnşallah kadın cinayetlerinin olmadığı daha güzel bir dünya olur.”
“Bu tür olayların hâlâ yaşanması şaşırtıcı”
Bazı vatandaşlar ise kadına yönelik şiddetin hâlâ yaşanıyor olmasının üzücü olduğunu dile getirdi.
“Tabii ki bu işareti biliyoruz. Ama hâlâ bu tür olayların yaşanıyor olması gerçekten anlaşılır gibi değil. Bu kadar duyarsızlık olmamalı.”
“Televizyon programlarında bile öğretilmeli”
Farkındalığın artırılması için medya ve eğitim kurumlarının daha aktif rol alması gerektiğini düşünen vatandaşlar da oldu.
Bir vatandaş düşüncelerini şu sözlerle dile getirdi:
“Bence bu konular gündüz kuşağı programlarında bile anlatılmalı. Kadınlar en çok neyi izliyorsa orada öğretilmeli. Okullarda bile çocuklara anlatılması gerektiğini düşünüyorum. Böylece toplum daha bilinçli hale gelir.”
Küçük bir hareket, büyük bir mesaj
Kütahya’da yapılan sokak röportajları, kadına yönelik şiddetle mücadelede toplumsal farkındalığın ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Vatandaşlar, Uluslararası Yardım İşareti gibi hayati bilgilerin toplumun her kesimi tarafından öğrenilmesi gerektiğini vurgularken; eğitim kurumları, medya ve kamu kurumlarının bu konuda daha fazla çalışma yapmasının önemine dikkat çekti.