Kütahya’nın tarihsel hafızasında derin izler bırakan Emet, 14 Ağustos 1921 tarihinde Yunan işgaline uğradı. Bölgeye giren Yunan birlikleri, ilçede kontrolü sağladıktan sonra hükümet binasını karargâh olarak kullanmaya başladı. Bu olay, halk arasında büyük bir tepkiye yol açarken, bölgede Kuva-yi Milliye ruhu kısa sürede örgütlenmeye başladı.
İşgalin ardından yaşanan gelişmeler, sadece askeri bir savaş değil, aynı zamanda Emet ve Kütahya halkının bağımsızlık mücadelesine dönüşen bir sürecin başlangıcı oldu.
Emetli Kuva-yi Milliyeciler, Yunan İşgal Karargahını Nasıl Bastı?
Emet ve çevresinde yaşayan köylüler, işgal güçlerine karşı sessiz kalmadı. Küçük gruplar halinde bir araya gelen Emetli vatanseverler, sınırlı imkânlara rağmen örgütlenerek Emetli Kuva-yi Milliyeciler adını aldı. Amaçları, bölgede kurulan Yunan karargâhına karşı etkili bir baskın düzenlemekti. Bir gece gerçekleştirilen planlı baskın, işgal kuvvetlerine kayıplar verdirdi. Saldırı sonrası Yunan birlikleri bölgeye takviye kuvvet gönderme kararı aldı.
Cevizderesi Boğazı’nda Savaş
Tavşanlı’dan gönderilen Yunan taburunun Emet’e ilerlediği bilgisi üzerine, yaklaşık 80-100 kişiden oluşan halk stratejik bir noktada konuşlandı. Cevizderesi Boğazı, iki yamaç arasında kalan yapısıyla direnişçiler için doğal bir savunma hattı oluşturdu. Bu kritik noktada kurulan pusu, savaşın seyrini değiştiren anlardan biri oldu. Kahraman Emetli Kuvayi Mlliyeciler, düşmanı boğazın içine çektikten sonra ani bir saldırı başlattı.
Günlüce Köylüleri Yunan Ordusunu Nasıl Durdurdu?
Savaşın en kritik anında Günlüce köylüleri de geri çekilme yolunu kapatarak Yunan birliklerinin geri çekilmesini engelledi. Böylece Yunan taburu iki taraftan kuşatılmış oldu. Ani ve yoğun ateş karşısında hazırlıksız yakalanan birlikler, makineli tüfeklerini dahi kuramadan ağır kayıplar verdi.
Cevizderesi’nde yaşanan çatışmanın ardından Yunan taburundan yalnızca 20-25 kişinin kurtulduğu ifade ediliyor. Emetli gaziler, Yunan ordusunu durdurduktan sonra ahali ile birlikte dağlık alanlara çekildi.
İşgal Güçleri Emet'teki Evleri Yaktı
Yaşanan kayıpların ardından Yunan kuvvetleri, Kütahya ve Tavşanlı’dan getirdikleri ek birliklerle Emet’e yeniden giriş yaptı. İşgalciler, Kütahya’dan ve Tavşanlı’dan getirdiği birliklerle Emet’e girmiş ve intikam için tek bir ev kalmayacak şekilde Emet’i yakıp yıkmıştır.
İntikam niteliği taşıyan bu operasyon sırasında Emet’te çok sayıda yapı zarar gördü. Tarihi kaynaklara göre, ilçede büyük tahribat meydana geldi ve birçok ev kullanılamaz hale geldi. Bölge halkı için bu dönem, sadece askeri bir işgal değil, aynı zamanda sosyal ve ekonomik açıdan da ağır bir yıkım süreci olarak hafızalara kazındı.
Emet Cevizdere Şehitliği'nin Önemi
3 Eylül 1922’de Rauf Yüzbaşı komutasındaki kuvvetler, Cevizderesi’nde yeniden Yunan birliklerine karşı bir mücadele verdi. Bu çatışmada düşman kuvvetlerine ağır kayıplar verdirildi. Emet Cevizderesi Şehitliği, 1922’de Rauf Yüzbaşı komutasında Yunan kuvvetlerine karşı verilen mücadelenin anısına 1985’te inşa edilmiştir.