Kahve ve kakao piyasalarında iklim kaynaklı üretim sorunları fiyat baskısını artırıyor. Kütahya’daki tüketicileri de doğrudan ilgilendiren gelişmede, özellikle kahve, çikolata ve kakaolu ürünlerde önümüzdeki dönemde yeni fiyat artışları görülebileceği belirtiliyor. Ancak sosyal medyada dolaşan “yüzde 100 zam kesin” ve “acil stok yapın” ifadeleri için temkinli olmak gerekiyor.
Küresel kahve ve kakao piyasalarında yaşanan dalgalanma, Türkiye’de raf fiyatlarını da yakından ilgilendiriyor. Kütahya’da kahve ve çikolata tüketen vatandaşlar açısından sonbahar ayları yeni fiyat artışlarını beraberinde getirebilir.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) değerlendirmelerine göre kahve ve kakao piyasaları son yıllarda kuraklık, aşırı sıcaklık, hastalıklar ve üretici ülkelerdeki olumsuz hava koşullarından ciddi biçimde etkilendi. Özellikle Fildişi Sahili ve Gana’daki üretim kayıpları geçmiş dönemde kakao fiyatlarını sert şekilde yükseltirken, Brezilya ve Vietnam’daki iklim koşulları kahve piyasasında da dalgalanmaya yol açtı.
KÜTAHYALILARIN CEBİNE NASIL YANSIYABİLİR?
Ham madde maliyetlerinde yaşanan artışın Türkiye’ye yansıması yalnızca çekirdek kahve veya tablet çikolata ile sınırlı kalmayabilir.
Hazır kahve, Türk kahvesi, kahve çekirdeği, çikolata, kakaolu bisküvi, pasta ve tatlı ürünleri de maliyetlerdeki değişimlerden etkilenebiliyor.
Bu nedenle Kütahya’daki market, kafe ve pastanelerde önümüzdeki aylarda fiyat güncellemeleri görülmesi ihtimal dahilinde.
“YÜZDE 100 ZAM” İDDİASINA DİKKAT
Ancak “çikolata ve kahveye yüzde 100 zam geliyor” şeklinde kesin bir ifade kullanmak mevcut verilerle doğru değil.
Uluslararası Kakao Örgütü’nün verileri, 2025/26 sezonunda kakao tarafında arz görünümünün önceki kriz dönemine kıyasla iyileştiğine ve küresel üretim fazlası beklentisinin oluştuğuna işaret ediyor. Kurum aynı zamanda Batı Afrika’daki yapısal risklerin tamamen ortadan kalkmadığını da vurguluyor.
Üstelik küresel kakao fiyatları 2024 zirvelerinden önemli ölçüde gerilemiş durumda. Buna rağmen bu düşüşün raf fiyatlarına aynı hızda yansımadığı görülüyor; bunun nedenleri arasında geçmiş dönem yüksek maliyetleri, uzun vadeli tedarik sözleşmeleri ve üretim giderleri bulunuyor.
KAHVEDE İKLİM RİSKİ DEVAM EDİYOR
Kahve tarafında ise risk daha canlı. Küresel tarım piyasalarını etkileyen hava olaylarının Brezilya ve Vietnam gibi önemli kahve üreticilerinde üretimi baskılayabileceğine ilişkin değerlendirmeler sürüyor. Son dönemde Arabica fiyatlarındaki yükseliş de arz endişelerini yeniden gündeme getirdi.
İklim değişikliğinin uzun vadede kahve ve kakao üretiminde önemli açıklar oluşturabileceğine ilişkin analizler de bulunuyor. S&P Global’in 2026 tarihli değerlendirmesinde, belirli iklim senaryolarında kahve ve kakaoda yüzde 10 ila 30 arasında üretim açığı riski hesaplanıyor.
“ACİL STOK YAPIN” ÇAĞRISI DOĞRU MU?
Kütahyalı tüketiciler açısından en önemli nokta burada ortaya çıkıyor. Panik alışverişi veya ihtiyaç dışı stok yapmak için doğrulanmış bir gerekçe bulunmuyor.
Fiyat artışı riski mevcut olsa da ürünlerin kesin olarak yüzde 70, yüzde 100 veya başka belirli bir oranda zamlanacağını söylemek mümkün değil. Döviz kuru, dünya emtia fiyatları, üretici maliyetleri, vergiler ve şirketlerin fiyatlama politikaları Türkiye’deki nihai raf fiyatlarını birlikte belirliyor.
Bu nedenle vatandaşların “yarın fiyat ikiye katlanacak” algısıyla hareket etmek yerine, düzenli kullandıkları uzun raf ömürlü ürünlerde ihtiyaçlarını ve bütçelerini dikkate alarak alışveriş yapmaları daha doğru olacaktır.
GÖZLER SONBAHAR FİYATLARINDA
Önümüzdeki dönemde küresel iklim koşulları ve kahve-kakao üretim tahminleri yakından takip edilecek. Özellikle yeni hasatlara ilişkin veriler, Kütahya’daki market ve kafe fiyatlarının yönü açısından da belirleyici olabilir.