Kütahya’nın en yoğun ulaşım güzergâhlarından biri olan Adnan Menderes Bulvarı’nda, iki yolun arasındaki orta refüjde bulunan kabir, her gün güzergâhtan geçen binlerce kişinin dikkatini çekiyor.
Modern şehir yaşamının ve yoğun araç trafiğinin ortasında korunan mezarın, Semerkantlı Seyyid Bahaeddin Ali Dede’ye ait olduğu belirtiliyor. Kabir, konumu kadar yol çalışmaları sırasında yaşandığı ileri sürülen sıra dışı olaylarla da kentte yıllardır anlatılan rivayetlere konu oluyor.
KÜTAHYA’DA YOLUN ORTASINDAKİ KABİR MERAK UYANDIRIYOR
Kabir üzerine daha sonraki yıllarda yerleştirildiği belirtilen levhada, “Eş Şeyh Seyyid Bahaeddin Ali Dede, Ruhuna Fatiha, Doğum: Semerkant 1331, Ölüm: Kütahya 1408” ifadeleri bulunuyor.
Ali Dede’nin peygamber soyundan geldiği de halk arasında aktarılan rivayetler arasında yer alıyor. Ancak Seyyid Bahaeddin Ali Dede’nin hayatına ilişkin doğrulanmış ve ayrıntılı tarihî bilgilerin sınırlı olduğu ifade ediliyor.
İŞ MAKİNELERİ NEDEN DURDU?
Kabirle ilgili en dikkat çekici anlatımın geçmişi, 1982 yılında Adnan Menderes Bulvarı’nda gerçekleştirilen yol genişletme çalışmalarına dayanıyor.
Kazım Sayın’ın aktardığı bilgilere göre bölgede istimlak çalışmaları yapılırken, Ali Dede’nin mezarı istimlak edilen bir konağın bahçesinde bulunuyordu. Çalışmalar mezarın bulunduğu noktaya ulaştığında ise sıra dışı bir gelişme yaşandığı ileri sürüldü.
Rivayete göre, mezarı kaldırmak için bölgeye giren iş makineleri art arda arızalandı ve çalışmalar sürdürülemedi.
Yaşananların ardından bölge sakinlerinin, makinelerin bozulmasını “Ali Dede bulunduğu yerden ayrılmak istemiyor” şeklinde yorumladığı anlatıldı.
MEZAR KALDIRILMADI, KEMİKLER İKİ METRE TAŞINDI
İş makinelerinin arıza yaptığı yönündeki anlatımın ardından mezarın tamamen ortadan kaldırılmasından vazgeçildiği öne sürüldü.
Kazım Sayın’ın anlatımına göre ailesinin girişimleri ve dönemin Kütahya Belediye Başkanı Burhan Mereyer’in onayıyla kabir kontrollü şekilde açıldı.
Mezarda bulunan kemiklerin yaklaşık iki metre yana taşındığı, yolun orta refüjünde yeniden defnedildiği ve kabrin böylece koruma altına alındığı ifade edildi.
Bu ayrıntı nedeniyle kabir için sıkça kullanılan “hiç yerinden oynatılmadı” anlatımının tam olarak doğru olmadığı; mezarın tamamen kaldırılmadığı ancak kemiklerin kısa bir mesafe taşındığı belirtiliyor.
RİVAYET Mİ, GERÇEK Mİ?
İş makinelerinin mezarın bulunduğu noktada arızalandığı yönündeki anlatımın resmî belgelerle doğrulanmış bir kayıt olmadığı, daha çok bölgede kuşaktan kuşağa aktarılan sözlü bir rivayete dayandığı ifade ediliyor.
Buna rağmen anlatılan olay, yıllar içerisinde Kütahya’nın en dikkat çekici şehir efsanelerinden biri hâline geldi.
GEÇMİŞLE BUGÜN ARASINDA SESSİZ BİR BAĞ
Bugün yoğun araç trafiğinin ortasında varlığını sürdüren Seyyid Bahaeddin Ali Dede Kabri, Kütahya’nın şehirleşme sürecinde korunarak günümüze ulaşan dikkat çekici manevi ve kültürel izlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Hakkındaki tarihî bilgiler sınırlı olsa da yolun ortasındaki sıra dışı konumu, iş makineleriyle ilgili rivayet ve mezarın korunma hikâyesi, Ali Dede’nin kentin en çok merak edilen manevi şahsiyetleri arasında yer almasını sağlıyor.
Adnan Menderes Bulvarı’nın ortasında bulunan kabir, geçmişle günümüz arasında sessiz bir bağ kurmaya devam ediyor.