Yeni düzenleme neyi değiştiriyor?
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren tebliğle birlikte, engelli araç alımı konusunda önemli bir değişikliğe gidildi. Daha önce yalnızca belirli bir engel oranının üzerindeki bireyleri kapsayan ÖTV istisnası, yapılan düzenlemeyle genişletildi.
Yeni uygulamaya göre, engel oranı yüzde 40 ile 90 arasında olan ortopedik engelliler, eğer sağlık raporlarıyla sürücü belgesi alamayacakları belgelenirse, araç satın alırken ÖTV muafiyeti hakkından yararlanabilecek.
Anayasa Mahkemesi kararı süreci nasıl etkiledi?
Düzenlemenin temelinde, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen kritik bir karar yer aldı. Mahkeme, daha önceki uygulamada yer alan sınırlamaların eşitlik ilkesine aykırı olduğuna hükmetti.
Kararda, yüzde 90’ın altında engeli bulunan bireylerin, sırf araç kullanamayacak durumda olmaları nedeniyle ÖTV’siz araç alımından yararlanamamasının hukuka uygun olmadığı vurgulandı. Bu iptal kararı sonrası mevzuatta değişikliğe gidilmesi zorunlu hale geldi.
Kimler ÖTV muafiyetinden yararlanabilecek?
Yeni düzenlemeyle birlikte kapsam netleştirildi. Buna göre:
- Engel oranı yüzde 40 ve üzeri olan ortopedik engelliler
- Bu engelleri nedeniyle sürücü belgesi alamayacağı sağlık raporuyla belgelenen bireyler
araç alımında ÖTV istisnası hakkına sahip olacak.
Bu kişiler, aracı kendileri kullanamasalar bile, adlarına kayıtlı olacak şekilde satın alma gerçekleştirebilecek.
Hangi araçlar kapsama giriyor?
Düzenleme yalnızca binek otomobilleri değil, farklı araç türlerini de kapsıyor. Buna göre:
- Binek otomobil
- Panelvan ve pick-up
- Arazi taşıtı ve jip
- ATV ve motosiklet
- Steyşın vagon
- Belirli motor hacmine sahip ticari araçlar
Ancak bu araçların vergiler dahil toplam bedelinin 2 milyon 873 bin 900 TL’nin altında olması şartı aranıyor. Bu limit, ÖTV muafiyeti için belirleyici kriterlerden biri olarak öne çıkıyor.
Başvuru süreci nasıl işleyecek?
Yeni sistemde, engelli araç alımı için bürokratik süreç de netleştirildi. Buna göre:
- Engellilik sağlık kurulu raporu hazırlanacak
- Raporda, kişinin sürücü belgesi alamayacağı açıkça belirtilecek
- Satış faturası ile birlikte belgeler vergi dairesine sunulacak
Vergi dairesi, belgeleri inceledikten sonra gerekli şartların sağlandığını tespit ederse, işlem ÖTV’siz olarak tamamlanacak.
Engel oranı nasıl hesaplanacak?
Bazı durumlarda bireylerin tek bir engeli yüzde 40’ın altında olabilir. Ancak birden fazla ortopedik engelin bulunması halinde, oranlar belirli bir yöntemle birleştiriliyor.
Bu hesaplama, Sağlık Bakanlığı sistemine entegre şekilde yürütülen yönetmelik çerçevesinde yapılıyor. Böylece toplam engel oranı yeniden belirlenerek kişinin ÖTV muafiyeti kapsamına girip girmediği tespit ediliyor.
Elektronik doğrulama sistemi devrede
Sunulan raporlar yalnızca fiziki olarak değil, aynı zamanda elektronik sistem üzerinden de kontrol ediliyor. Sağlık kurulu raporları, Sağlık Bakanlığı veri tabanı üzerinden doğrulanıyor.
Tüm incelemelerin ardından, işlemin uygun bulunması durumunda mükellefe “ÖTV ödeme belgesi” düzenleniyor. Bu belge, vergi istisnasının resmi kanıtı niteliği taşıyor.