H1 Sigaraya yeni yasaklar geliyor mu?
Kamusal alanlarda sigara kullanımına yönelik sınırlamalar genişliyor. Sağlık Bakanlığı, tütünle mücadele kapsamında hazırladığı yeni taslak düzenleme ile sigara yasaklarını mevcut sınırların ötesine taşımayı planlıyor. Henüz resmi olarak yürürlüğe girmeyen çalışma, kabul edilmesi halinde günlük hayatın pek çok noktasında sigarasız alanların sayısını artıracak.
Bugüne kadar daha çok kapalı mekanları kapsayan yasaklar, yeni düzenlemeyle açık ve yarı açık alanlara da yayılacak. Böylece “Dumansız hava sahası” uygulamasının kapsamı önemli ölçüde genişlemiş olacak.
Hangi alanlarda sigara içmek yasaklanacak?
Taslakta öne çıkan değişikliklerin başında, toplumun yoğun olarak kullandığı alanlar geliyor. Buna göre alışveriş merkezlerinin girişleri, parklar, plajlar ve kış bahçeleri artık sigarasız alanlar arasında yer alacak.
Özellikle çocukların ve ailelerin sıkça bulunduğu açık alanlarda sigara dumanına maruziyetin azaltılması hedefleniyor. Yetkililer, pasif içiciliğin önüne geçilmesinin halk sağlığı açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Yeni düzenleme ile birlikte yalnızca kapalı mekanlar değil, insanların toplu şekilde vakit geçirdiği sosyal alanlar da tütün kullanımına kapalı bölgeler haline gelecek.
Yarı açık alan tanımı nasıl değişecek?
Taslak metnin en dikkat çeken başlıklarından biri “yarı açık alan” kavramının yeniden tanımlanması oldu. Bugüne kadar tenteyle kapatılan veya üstü açılır–kapanır sistemlerle çevrilen bölümler açık alan olarak değerlendiriliyordu.
Ancak yeni düzenleme ile bu alanlar artık kapalı alan statüsünde kabul edilecek. Özellikle kış bahçeleri, restoranların camla çevrili terasları ve üstü kapatılabilen mekanlarda sigara içilmesine izin verilmeyecek.
Bu değişiklikle birlikte, teknik olarak açık görünen fakat dumanın içeride biriktiği alanlarda da sigara yasağı uygulanacak.
Girişlerde 5 metre kuralı ne anlama geliyor?
Taslakta yer alan bir diğer uygulama ise kamuoyunda “5 metre kuralı” olarak anılıyor. Buna göre kamu binaları, AVM’ler ve restoranların ana giriş kapılarından itibaren en az 5 metre mesafeye kadar sigara içmek yasak olacak.
Bu mesafe içinde sigara içilmesi durumunda idari yaptırım uygulanabilecek. Amaç, bina girişlerinde oluşan dumanın iç mekana taşınmasını önlemek ve özellikle çocuklar ile yaşlıların temiz havaya erişimini sağlamak.
Çocuk parklarının tamamı ise “kırmızı hat” olarak tanımlanacak ve bu bölgelerde kesin yasak uygulanacak.
Sahiller ve açık alanlar için özel uygulama olacak mı?
Düzenlemede pilot uygulama olarak dikkat çeken bir başka başlık ise sahiller. Bazı kıyı bölgelerinde “mavi alan” adı verilen özel bölgeler oluşturulacak ve bu alanlarda da sigara içilmesine izin verilmeyecek.
Özellikle yaz aylarında yoğun kalabalığın oluştuğu plajlarda hem çevre kirliliğinin hem de sigara izmaritlerinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Böylece hem sağlık hem de temizlik açısından daha kontrollü bir ortam sağlanacak.
Türkiye’de sigara yasaklarının geçmişi ne?
Türkiye’de tütün mamulleriyle mücadele yıllardır kademeli olarak sıkılaştırılıyor. İlk büyük adım 19 Ocak 2008’de çıkarılan 5727 sayılı Kanun ile atıldı. Bu yasa ile kapalı alanlarda sigara kullanımı önemli ölçüde sınırlandı.
2009’da yasaklar tüm kapalı alanlara yayıldı.
2013’te araç içinde sigara içilmesi yasaklandı.
2019’da düz ve standart paket uygulamasına geçildi.
2020’den itibaren ise yalnızca bu paketlerin satışı mümkün hale geldi.
Hazırlanan yeni taslak ise bu sürecin en kapsamlı adımlarından biri olarak görülüyor. Uygulamanın yasalaşması halinde sigara yasakları kamusal alanda çok daha geniş bir çerçevede uygulanacak.