GSM abonelik sınırlaması neleri değiştirecek?
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan 11. Yargı Paketi, iletişim sektöründe uzun yıllardır tartışılan bir konuyu yeniden gündemin merkezine taşıdı. Sunulan teklifle birlikte GSM abonelik sınırlaması artık yasal zemine kavuşmaya hazırlanıyor. Bu düzenlemenin en temel amacı, son yıllarda artan sahte kimlik kullanılarak açılan telefon hatlarının tamamen engellenmesi ve dolandırıcılık vakalarının önüne geçilmesi.
Yeni teklif yasalaşırsa, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bir kişinin sahip olabileceği maksimum hat sayısını belirleyecek. Böylece GSM operatörleri, BTK’nın belirlediği üst limiti aşan kullanıcıya yeni hat satışı yapamayacak. Bu adım, özellikle başkalarının üzerine izinsiz açılan “açık hat” sorununu tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Çipli kimlik kartı şartı geliyor
Teklifin en dikkat çekici maddelerinden biri de çipli kimlik zorunluluğu. Artık yeni bir hat almak isteyen herkesin mutlaka çipli kimlik kartı ibraz etmesi gerekecek. Eski tip nüfus cüzdanları ile abonelik işlemi yapılmayacak.
GSM operatörleri, kimlik doğrulama sürecini daha güvenli hâle getirmek için ek güvenlik katmanlarını devreye almak zorunda olacak. Buna göre;
-
e-Devlet doğrulaması,
-
parmak izi doğrulaması,
-
kimlik PIN’i ile kimlik teyidi
gibi yöntemler kullanılacak. Yetkililere göre bu değişiklik, kimlik hırsızlığına dayalı hat açma girişimlerini büyük ölçüde azaltacak.
Fazla hatlar için geçiş süreci nasıl işleyecek?
BTK tarafından belirlenen hat üst sınırının üzerinde aboneliği bulunan vatandaşlar için 6 aylık bir geçiş süreci uygulanacak. Bu süre içerisinde kullanıcılar fazla hatlarını kapatma ya da başkasına devretme hakkına sahip olacak.
Teklifle birlikte BTK’ya bu süreci gerektiğinde 6 ay daha uzatma yetkisi veriliyor. Geçiş süreci sonunda herhangi bir işlem yapılmazsa, kullanıcının en eski hattı korunacak; bunun dışındaki tüm hatlar, operatör tarafından otomatik olarak kapatılacak.
Bu uygulama, hâlihazırda çok sayıda hattı bulunan kullanıcıları doğrudan ilgilendiriyor. Yetkililer, sürecin vatandaşları mağdur etmeden kademeli bir şekilde ilerleyeceğini vurguluyor.
"Düzenli denetim ve güvenlik sistemi nasıl olacak?"
Teklif, abonelik süreçlerinin yalnızca ilk aşamada değil, sonrasında da titizlikle takip edilmesi gerektiğini belirtiyor. Bu kapsamda GSM operatörlerine yeni yükümlülükler getiriliyor. Tasarıya göre operatörler;
-
Abonelerin hat durumunu her üç ayda bir kontrol edecek,
-
Vefat eden kişilerin hatlarını sistem üzerinden otomatik olarak kapatacak,
-
Şirketlere ait hatlarda tüzel kişiliğin sona ermesi durumunda abonelikleri sonlandıracak.
En kritik maddelerden biri ise dolandırıcılık suçlarında kullanılan hatların hâkim kararıyla derhal kapatılması. Böylece banka dolandırıcılığı, yasa dışı bahis, sosyal medya üzerinden yapılan kimlik gaspları gibi suçlarda kullanılan hatların anında erişime kapatılması sağlanacak.
Bu sıkı denetim modelinin amacı, yıllardır süregelen ve vatandaşların mağdur olmasına neden olan “açık hat” problemini tamamen ortadan kaldırmak.
Yeni düzenleme vatandaşları nasıl etkileyecek?
Uzmanlara göre düzenleme, özellikle güvenlik ve dolandırıcılıkla mücadele açısından önemli bir adım olacak. Ancak abonelik sürecindeki yeni şartlar ve kimlik doğrulama yöntemleri nedeniyle işlemler bir miktar daha zaman alabilir.
Operatörler, geçiş sürecinin sağlıklı yürütülebilmesi için vatandaşlara bilgi mesajları, çağrı merkezleri ve online platformlar üzerinden destek sağlayacak.