Anayasa Mahkemesinin siyasi partilerin mali denetimlerine ilişkin 26 Mart 2026 tarihinde aldığı kararlar, 15 Ekim 2026 tarihli ve 33401 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Toplam 26 siyasi partiyi ilgilendiren 30 kararda, büyük ölçüde 2024 yılı mali hesapları incelendi. Bazı partilerin 2022 ve 2023 yıllarına ait mali kayıtları da denetim kapsamına alındı.
AYM Denetimlerinde Eksik Belgeler Ortaya Çıktı
Yüksek Mahkemenin gerçekleştirdiği incelemelerde, bazı siyasi partilerin mali işlemlerine ilişkin zorunlu belgeleri sunmadığı, gelir ve gider kayıtlarının birbiriyle örtüşmediği ve kesin hesapların usulüne uygun biçimde onaylandığını gösteren evrakların eksik olduğu belirlendi.
Denetimlerde özellikle banka mutabakat yazıları, yıl sonu kasa sayım tutanakları, il teşkilatlarının mali kayıtları ve yetkili organların onay kararları üzerinde duruldu.
AYM, tespit edilen eksiklikler nedeniyle ilgili siyasi partilerin kesin hesaplarını kabul edilemez buldu.
Kira, Elektrik ve Su Giderlerinin Kayıtlarda Bulunmaması Dikkat Çekti
Bazı siyasi partilerin mali tablolarında genel merkez ve il teşkilatlarının günlük faaliyetlerini sürdürmek için yapması beklenen harcamaların yer almaması da incelemeye konu oldu.
Kira, elektrik, su, telefon ve kırtasiye gibi temel giderlerin hesaplarda gösterilmemesi, Mahkeme tarafından hayatın olağan akışıyla bağdaşmayan bir durum olarak değerlendirildi.
Özellikle Ana Yol Partisine ilişkin kararda, genel merkez ve il örgütlerinin olağan yönetim giderlerinin mali kayıtlarda bulunmaması nedeniyle hesap dışında gelir-gider işlemleri gerçekleştirildiği değerlendirmesine yer verildi.
Anahtar Parti'nin Mali Hesaplarında 707 Bin 500 TL'lik Fark
Denetim kararlarında, Yavuz Ağıralioğlu'nun genel başkanlığını yürüttüğü Anahtar Parti'nin 2024 yılı mali hesaplarına ilişkin tespitler de yer aldı.
AYM incelemesinde, partinin gelir ve borç toplamlarında 707 bin 500 TL tutarında farklılıklar bulunduğu belirlendi.
Mahkeme kararına göre:
-
Bağış toplamı: 12 milyon 403 bin 137,27 TL olması gerekirken 11 milyon 695 bin 637,27 TL olarak kaydedildi.
-
Gelir toplamı: 12 milyon 503 bin 137,27 TL olması gerekirken 11 milyon 795 bin 637,27 TL olarak gösterildi.
-
Borç toplamı: 3 milyon 969 bin 425,46 TL olması gerekirken 4 milyon 676 bin 925,46 TL olarak bildirildi.
Ayrıca genel merkez ve il teşkilatlarının kesin hesaplarının yetkili parti organlarınca incelenip onaylandığını gösteren belgelerin sunulmadığı belirtildi.
AYM, söz konusu eksiklikler ve hesap tutarsızlıkları nedeniyle Anahtar Parti'nin 2024 yılı kesin hesabını kabul edilemez buldu. Sorumlular hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına hükmedildi.
Mali Denetim Kararlarında Hangi Partiler Yer Aldı?
Resmî Gazete'de yayımlanan ve 26 siyasi partiyi kapsayan kararlar kapsamında şu partiler yer aldı:
Türkiye Yüzüncü Yıl Partisi, Kızılelma Partisi, Milliyetçi Cumhuriyet Partisi, Çağdaş Türkiye Partisi, Umuda Yürüyüş Partisi, Küresel Adalet ve Liyakat Partisi, As Parti, Kürdistan Komünist Partisi, İşçinin Kendi Partisi, Anadolu Cumhuriyet Partisi, Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi, Anahtar Parti, Genç Türkiye Partisi, Hak ve Adalet Partisi, Doğuş Partisi, Bağımsız Cumhuriyet Partisi, Cumhuriyetçi Aydınlık Partisi, Türkiye Emekliler ve Emekçiler Partisi, Türkiye'm Partisi, Cumhuriyet ve İstiklal Partisi, Hak ve Huzur Partisi, Adalet ve Demokrasi Partisi, Türkiye Emekliler Partisi, Sağ Parti, Anadolu Birliği Partisi ve Ana Yol Partisi.
Milliyetçi Cumhuriyet Partisinin 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin mali hesapları ayrı ayrı değerlendirilirken, Umuda Yürüyüş Partisi ile Küresel Adalet ve Liyakat Partisinin farklı yıllara ait hesapları da ayrı kararlara konu oldu.
Dosyalar Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına Gönderilecek
Anayasa Mahkemesi, mali denetimler sırasında gerekli kayıt düzeninin oluşturulmaması, talep edilen belgelerin sunulmaması ve hesap dışında gelir-gider işlemleri yapılmasına ilişkin tespitleri 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 111'inci maddesi kapsamında değerlendirdi.
Bu çerçevede, ilgili parti sorumluları hakkında yasal işlem yapılması amacıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.
Bazı dosyalarda ise gerekli bilgi ve belgelerin yasal süre içerisinde teslim edilmemesi nedeniyle Ankara Valiliğine ayrıca bildirim yapılması kararlaştırıldı.
AYM'nin suç duyurusu kararları, ilgili parti yöneticileri hakkında kesinleşmiş bir ceza mahkûmiyeti bulunduğu anlamına gelmiyor. Ceza sorumluluğuna ilişkin süreç, yetkili adli makamların değerlendirmesiyle yürütülecek.
