Dünyada ve Türkiye’de gıda fiyatlarının son üç yıllık değişimini karşılaştıran paylaşım, sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Paylaşımda, küresel gıda fiyatlarının yaklaşık yüzde 6 arttığı, Türkiye’deki artışın ise yüzde 196’ya ulaştığı öne sürüldü.
Türkiye’de gıda fiyatlarındaki hızlı yükseliş, vatandaşların temel ihtiyaçlarını karşılarken daha seçici davranmasına neden olurken, Kütahyalıların market ve pazar alışverişinde de bütçe hesabı öne çıkıyor.
Kütahya’da mutfak bütçesi daralıyor
Et, süt, peynir, yumurta, sebze, meyve ve bakliyat gibi temel ürünlerdeki fiyat artışları, Kütahya’da yaşayan dar ve sabit gelirli vatandaşları doğrudan etkiliyor.
Özellikle emekliler, asgari ücretliler, öğrenciler ve kalabalık aileler, alışveriş miktarını azaltmak veya daha uygun fiyatlı ürünlere yönelmek zorunda kalıyor.
Daha önce kilogramla alınan bazı ürünlerin artık tane veya gram hesabıyla satın alınması, vatandaşın yaşadığı alım gücü kaybını gözler önüne seriyor.
Pazar alışverişi de bütçeyi zorluyor
Kütahya’daki semt pazarlarında vatandaşlar, ürünlerin fiyatlarını tezgâh tezgâh karşılaştırarak alışveriş yapıyor. Mevsim sebze ve meyvelerinde dahi görülen yüksek fiyatlar, mutfak harcamalarının aile bütçesindeki payını artırıyor.
Vatandaşların bir bölümü pazara akşam saatlerinde giderek fiyatların düşmesini beklerken, bazı aileler ise alışveriş listesindeki ürünleri azaltmayı tercih ediyor.
Esnafın maliyetleri de yükseldi
Gıda fiyatlarındaki artış yalnızca tüketiciyi değil, Kütahya’da faaliyet gösteren lokanta, fırın, pastane, kafe ve küçük işletmeleri de etkiliyor.
Hammadde, enerji, kira, nakliye ve personel giderlerinin artması, esnafın satış fiyatlarını güncellemesine neden oluyor. İşletmeler bir taraftan maliyetlerini karşılamaya çalışırken diğer taraftan müşteri kaybetmemek için fiyat artışlarını sınırlı tutmaya çalışıyor.
Küresel ve Türkiye verileri aynı şeyi ölçmüyor
Paylaşılan yüzde 6 ve yüzde 196 oranları dikkat çekici olsa da karşılaştırmada önemli bir ayrıntı bulunuyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün gıda fiyat endeksi, uluslararası piyasalarda işlem gören temel tarım ürünlerinin fiyatlarını ölçüyor. Türkiye’deki oran ise tüketicinin market ve pazarda ödediği perakende fiyatlara dayanıyor.
Bu nedenle iki veri, gıda fiyatlarındaki farklılaşmayı göstermesine rağmen birebir aynı yöntemle hesaplanmış göstergeler değil.
FAO Gıda Fiyat Endeksi, Haziran 2026’da 130,3 puan olarak açıklanırken endeksin Mart 2022’de ulaştığı zirvenin yüzde 18,7 altında kaldığı bildirildi.
Kütahyalı fiyatların düşmesini bekliyor
Gıda harcamalarının vatandaşın bütçesindeki ağırlığı giderek artarken, Kütahya’da yaşayan vatandaşlar fiyat artışlarının kontrol altına alınmasını ve alım gücünün güçlendirilmesini bekliyor.
Girdi maliyetleri, üretim miktarı, nakliye giderleri ve aracı sayısındaki artışın fiyatlara doğrudan yansıdığını belirten vatandaşlar, “Maaş daha cebe girmeden mutfak masrafına gidiyor” diyerek yaşadıkları geçim sıkıntısına dikkat çekiyor.
