Ülke seçimlere hazırlanırken döviz piyasasında dikkat çeken gelişmeler oluyor.
Yabancı sermayenin yetersizliği ve yüksek cari açık sebebiyle döviz rezervi azalan Merkez Bankası, döviz talebini kısmaya yönelik önlemleri artırırken döviz kurlarında makas açılmaya devam ediyor. Geçen hafta Merkez Bankası döviz alımında bankalara kısıtlama getirmesinin ardından bu hafta bankaların döviz alış-satış makası açılmaya devam etti ve dün zirveyi gördü. Doların alış kuru ile satış kuru arasındaki makas yüzde 5’e yaklaştı.
Merkez Bankası döviz talebinin önüne geçmek için şubat ayında bankalara “döviz ve altın alım-satım işlemlerinde makası artırın” talimatı vermiş ve makas yüzde 1-2 aralığına yükselmişti ancak bu hafta makas giderek arttı. Dün bazı bankalarda dolar alış kuru 19,38 iken satış kuru 20,30’u gördü. Bankalar arası piyasada ise 19,40 olan dolar kuru, Kapalıçarşı işlemlerinde 20,60’ı aştı.
Bankalar döviz talebini düşürmek için de alım satım marjlarını açıyorlar
Merkez Bankası eski baş ekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara, bankalardaki döviz kurunda makasın açılmasının sebep olan şeyin Merkez Bankasının, bankaların döviz alımına geçen hafta getirdiği kısıtlama olduğunu belirterek; “Bankalar alamayınca satamıyor, döviz talebini düşürmek için de alım satım marjlarını açıyorlar” dedi. Prof. Dr. Kara, bu adımın Kapalıçarşı’ya etkisine değinerek “Bu da Kapalıçarşı’daki fiyatı yukarı çekiyor” değerlendirmesinde bulundu.
“İnsanların bankadan yabancı para çekip Kapalıçarşı’da satması kuru dengelediği için bu yöntem tercih ediliyor olabilir ancak bu riskli bir strateji” diyen Kara, “Çünkü hane halkını endişeye sevk ederek bankalardan döviz cinsi nakit çekilişlerini hızlandırabilir” uyarısında bulundu.
Kapalıçarşı işlemleri banka işlemlerinin yerini tutamayacak kadar küçük
Sardis Danışmanlık Kurucusu Evren Kırıkoğlu Kapalıçarşı’daki işlem hacimlerinin bankalardaki işlemlerin yerini tutamayacak kadar küçük olduğuna dikkat çekerken “Kapalıçarşı ile banka makasının yüksek olması piyasada psikolojik endişe yaratsa da herhangi bir sektör için problem teşkil etmez. Çünkü çarşıda alıp satanla bankada alıp satan birbiriyle çok karışmıyor aslında. Yoksa tek yön akış olurdu ve bu sürdürülemez” dedi.
“Önemli olan banka-çarşı makası değil, bankalardaki alım-satım makası” diyen Kırıkoğlu, “O makasın çok geniş olması da her türlü döviz işlemini, hedge imkanlarıyla (yani gelecekte oluşabilecek belirsizliklerden kaynaklanan finansal riskleri minimize etmek için müşterilerinin yüksek faizli kredilerden kaynaklanabilecek risklerini minimize etmek amacıyla faiz swaplarına başvurabilir ya da döviz risklerini minimize etmek için döviz forward işlemleri yapabilirler), dış ticaret kârlılığını ve piyasa verimliliğini bozucu nitelikte” değerlendirmesinde bulundu.
TCMB’nin ve genel olarak ekonomi yönetiminin döviz işlemleriyle ilgili bankalar üzerinde sıkı markaj uygulaması, bu durum da işlemlerin bir bölümünün Kapalıçarşı’ya kaymasına neden oluyor, son dönemde bankalarda fiziki döviz çekme ve kasa taleplerinde de artış olması gibi gelişmeler risk yaratıyor.
Uzmanlara göre, son dönemde döviz mevduatları artmasa da yüksek faizli opsiyonlu kur korumalı mevduat seçeneğine artan bir ilgi olduğunu belirtti.
Dolar ve enflasyon yıl sonu beklentisi yükseldi
Merkez Bankası, nisan ayına ilişkin Piyasa Katılımcıları Anketi’ni yayımladı. Anket sonuçlarına göre, nisan ayı TÜFE artış beklentisi %2,65’e indi. Cari yıl sonu TÜFE’deki artış beklentisi %37,77 olarak gerçekleşti. TÜFE’de artış beklentileri 12 ay sonrası için %31,02, 24 ay sonrası için %17,54 olarak tahmin edildi. Katılımcıların yıl sonu dolar/TL beklentisi 23,15 TL, 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi ise 24,08 TL olarak belirlendi. Yıl sonu cari işlemler açığı beklentisi 37,8 milyar dolar olarak gerçekleşti. Gelecek yıl için cari işlemler açığı beklentisi 25,8 milyar dolar oldu. Cari yıl için GSYH artış beklentisi %3,5’te, gelecek yıl büyüme beklentisi de %4,4’te sabit kaldı. TCMB’nin politika faizine ilişkin cari ay sonu ve 3 ay sonrasına yönelik beklentiler yüzde 8,50 olarak belirlendi. 12 ay sonrası için politika faizi beklentisi ise %13,75 olarak gerçekleşti.
(HABER MERKEZİ)
