Kiralık araç sektöründe kurallar yeniden yazılıyor
Araç kiralarken karşılaşılan sürpriz ücretler, belirsiz sözleşmeler ve teknik yetersizlikler uzun süredir tüketicilerin en önemli şikâyetleri arasında yer alıyordu. Bu tabloyu değiştirmek isteyen Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtlarının kiralanmasına ilişkin kapsamlı bir düzenleme hazırladı. “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı” adıyla kamuoyuna sunulan çalışma, sektörde şeffaflığı artırmayı ve tüketici memnuniyetini en üst seviyeye taşımayı hedefliyor.
Taslak düzenleme, bireysel tüketicilere yönelik kısa süreli kiralamaları kapsarken, şirketlere yapılan uzun dönemli filo kiralamalarını kapsam dışında bırakıyor. Böylece özellikle günlük ve haftalık araç kiralayan vatandaşların korunması amaçlanıyor.
Yetki belgesi olmayan işletme faaliyette bulunamayacak
Yeni dönemde, ticari amaçla araç kiralayan tüm işletmeler için yetki belgesi zorunlu hale geliyor. Bu belgeyi alabilmek için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi olarak faaliyet göstermesi ve iş yerinin konut olarak kullanılmaması gerekiyor. Ayrıca kiralama faaliyetinden sorumlu kişilerin en az ilköğretim mezunu olması ve belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması şart koşuluyor.
Bakanlık, tüm bu süreçlerin takibi için “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi”ni hayata geçirmeye hazırlanıyor. Başvurular, denetimler ve araç bilgileri bu dijital sistem üzerinden izlenecek.
Yaşlı ve yüksek kilometreli araçlara yasak geliyor
Taslak düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri, kiraya verilecek araçlara getirilen teknik sınırlamalar oldu. Buna göre klasik araçlar hariç olmak üzere, 100 bin kilometrenin üzerindeki veya 5 yaşından büyük otomobiller kiralama filosunda yer alamayacak. Ayrıca periyodik bakımları zamanında yapılmayan araçların kiraya verilmesi kesin olarak engellenecek.
Bu adımla birlikte hem yol güvenliğinin artırılması hem de sektördeki hizmet kalitesinin yükseltilmesi hedefleniyor.
Çevre dostu araçlar zorunlu hale geliyor
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren kiralama şirketleri için çevreci bir yükümlülük de getiriliyor. Filolarda, en az biri Türkiye’de üretilmiş olmak şartıyla hibrit veya elektrikli araç bulundurma zorunluluğu geliyor. Bu uygulama ile çevre dostu ulaşım teşvik edilirken, yerli otomotiv üretiminin desteklenmesi de amaçlanıyor.
Depozito ve sözleşmelerde tüketici lehine düzenleme
Araç kiralamada en çok tartışma yaratan konuların başında depozito geliyor. Yeni taslakla birlikte alınabilecek depozito tutarına üst sınır getiriliyor. Kısa süreli kiralamalarda depozito, en fazla belirlenen gün sayısındaki kira bedeli kadar olabilecek. Daha da önemlisi, araç iade edildikten sonra depozitonun 7 gün içinde iade edilmesi zorunlu hale geliyor.
Olağan kullanım sonucu oluşan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyecek, depozitodan kesinti yapılamayacak.
Kasko, sigorta ve kış lastiği artık standart hizmet
Yeni dönemde kasko ve sigorta bedelleri kiralama ücretine dahil edilecek. Bu güvenceler için tüketiciden ek ücret talep edilemeyecek. Mevsim koşullarının gerektirdiği durumlarda, talep edilmesi halinde kış lastiği de işletme tarafından sağlanacak.
Ayrıca hasar veya arıza durumlarında kiracının her an ulaşabileceği bir iletişim altyapısı kurmak, işletmeler için zorunlu olacak.
Bebek koltuğu ve navigasyon ücretsiz sunulacak
Tüketicilerin uzun süredir şikâyet ettiği ek hizmet ücretleri de tarihe karışıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte, kiracının talep etmesi halinde bebek koltuğu, navigasyon cihazı ve HGS gibi hizmetlerin işletme tarafından bedelsiz sağlanması zorunlu olacak. Böylece özellikle çocuklu ailelerin araç kiralarken karşılaştığı ekstra maliyetler ortadan kalkacak.
Yetkisiz ilanlara dijital engel
İlan siteleri ve çevrim içi platformlar da yeni sistemin parçası haline geliyor. Bu platformlar, araç kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetkisiz işletmelerin ilan vermesi engellenecek.
Mevcut firmalar için ise uyum süreci öngörülüyor. İşletmelere, yeni kurallara uygun şekilde yetki belgesi almaları için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanınacak.
