Kütahya İl Sağlık Müdürlüğü her yıl 15 Eylül’de çeşitli etkinliklerle dikkat çekilen Dünya Lenfoma Farkındalık Günü kapsamında, lenfoma hastalığı ve hastalığın belirtilerine ilişkin bilgilendirme paylaşımında bulundu. Kütahya İl Sağlık Müdürlüğü tarafından paylaşılan bilgilerde, lenfatik sistemin işleyişi, lenfomanın belirtileri, tanı yöntemleri, tedavi seçenekleri ve risk faktörleri hakkında değerlendirmelere yer verildi.
Lenfoma, vücudun mikroplarla mücadele etmesinde önemli rol oynayan lenfatik sistemde gelişen kanser olarak tanımlanıyor. Lenfatik sistem; lenf düğümleri, dalak, timüs bezi, kemik iliği ve vücudun farklı bölgelerinde bulunan yapılardan oluşan önemli bir sistem olarak görev yapıyor.
Lenfoma nedir, hangi belirtilerle ortaya çıkabilir?
Lenfomanın en sık görülen belirtileri arasında boyun, koltuk altı ve kasık bölgelerindeki lenf bezlerinin ağrısız şekilde şişerek ele gelmesi bulunuyor.
Bunun yanında hastalarda sebebi tam olarak açıklanamayan ateş, kilo kaybı, gece terlemesi, halsizlik ve ciltte kaşıntı gibi farklı belirtiler de görülebiliyor.
Ancak söz konusu belirtilerin yalnızca lenfomaya özgü olmadığına dikkat çekiliyor. Özellikle grip gibi farklı hastalıkların seyri sırasında da benzer şikâyetlerin ortaya çıkabileceği belirtilirken, lenfoma tanısının yalnızca hekim tarafından yapılan değerlendirme sonucunda konulabileceği ifade ediliyor.
Bu nedenle belirtilerin görülmesi durumunda kişilerin bir sağlık kuruluşuna başvurmasının önem taşıdığı vurgulanıyor.
Lenfoma için rutin tarama yöntemi bulunmuyor
Kütahya İl Sağlık Müdürlüğünün bilgilendirmesinde, lenfomalar açısından erken tespite yönelik kabul edilmiş bir tarama metodunun bulunmadığı belirtildi.
Bu durum nedeniyle kişilerin hastalığın olası belirtileri hakkında bilgi sahibi olmasının önem taşıdığı ifade edildi. Belirti olabilecek bulguların fark edilmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulmasının, hastalığın değerlendirilmesi açısından önemli olduğu kaydedildi.
Tanı sürecinde hangi yöntemler kullanılıyor?
Lenfoma tanısında ilk aşamada ayrıntılı hasta öyküsü ve fizik muayene önemli bir yer tutuyor. Öykü ve muayene sırasında şüpheli bulguların tespit edilmesi halinde tanıyı desteklemek ve hastalığın durumunu belirlemek amacıyla farklı yöntemlerden yararlanılabiliyor.
Bu kapsamda lenf nodu biyopsisi ve kemik iliği biyopsisi gibi işlemlerin yanı sıra kan sayımı, kan testleri ve biyokimyasal incelemeler yapılabiliyor.
Hastalığın değerlendirilmesinde ayrıca görüntüleme yöntemlerine de başvurulabiliyor. MRI, PET ve X-ışını gibi görüntüleme tetkikleri, hekimin değerlendirmesi doğrultusunda tanı ve hastalığın durumunun belirlenmesi sürecinde kullanılabiliyor.
Tedavi hastalığın türüne göre belirleniyor
Lenfomada uygulanacak tedavi yöntemi, hastalığın türü ve hastanın durumuna göre değişiklik gösterebiliyor.
Klasik tedavi yöntemleri arasında kemoterapi ve radyoterapi bulunurken, uygun hastalarda biyolojik tedaviler ve monoklonal antikorlar gibi yöntemlerden de yararlanılabiliyor. Bazı hastalarda ise kök hücre nakli tedavi seçenekleri arasında değerlendirilebiliyor.
Cerrahi yöntemlerin ise biyopsi ve hastalığın durumunun belirlenmesi dışındaki lenfoma tedavilerinde daha sınırlı kullanıldığı belirtiliyor.
Lenfoma riskini artırabilecek faktörler
Bilgilendirmede, bazı faktörlerin lenfoma olasılığını artırabileceği ifade edildi. Bu kapsamda öne çıkan risk faktörleri şöyle sıralandı:
- Yaş ve genetik faktörler
- Bağışıklık sisteminin zayıflaması
- Helikobakter pilori ile HIV gibi virüs ve enfeksiyonlar
- Radyasyon, bazı tarım ilaçları ve kimyasal maddelere maruz kalmaya neden olan çevresel koşullar
- İmplantlar
- Otoimmün koşullar
Dünya Lenfoma Farkındalık Günü kapsamında yapılan bilgilendirmelerde, hastalığın belirtilerinin tanınmasının ve şüpheli bulgular ortaya çıktığında sağlık kuruluşuna başvurulmasının önemine dikkat çekiliyor.
Özellikle boyun, koltuk altı ve kasık bölgelerinde ağrısız lenf bezi şişlikleri ile açıklanamayan ateş, kilo kaybı, gece terlemesi, halsizlik ve kaşıntı gibi belirtilerin farklı hastalıklarda da görülebileceği belirtilirken, bu bulguların nedeninin hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
15 Eylül Dünya Lenfoma Farkındalık Günü dolayısıyla yapılan çalışma ile toplumda lenfoma konusunda farkındalığın artırılması, olası belirtilerin tanınması ve gerekli durumlarda sağlık kuruluşlarına başvurulması konusunda bilgi verilmesi amaçlandı.
