Anadolu’nun köklü anlatı geleneği içinde yer alan Anadolu efsaneleri, yüzyıllardır dilden dile aktarılan ibretlik hikâyelerle toplumun hafızasında yer edinmeye devam ediyor. Bu anlatılar arasında, Kütahya ile Afyon arasında geçtiği rivayet edilen “Yalancı Şahitler Kayası” efsanesi, adalet duygusunu derinden sarsan yönüyle öne çıkıyor.
Toprak kavgasıyla başlayan olay
Rivayete göre, yıllar önce iki komşu arasında ciddi bir toprak kavgası yaşanır. Genç bir adam, babasından kalan arazinin haksız şekilde komşusu tarafından kullanıldığını iddia ederek mahkemeye başvurur. Küçük yaşta babasını kaybettiğini ve sahipsiz kaldığı için tarlasını koruyamadığını anlatan genç, yıllar sonra hakkını aramak için adalet kapısına gelir.
Davalı olan diğer adam ise iddiaları reddeder. Söz konusu tarlanın kendi ailesine ait olduğunu savunarak, miras yoluyla kendisine geçtiğini ileri sürer.
Mahkemede kritik tanıklık
Duruşmayı yöneten savcı, her iki taraftan da tanık göstermelerini ister. Genç adam, köyden altı kişiyi şahit olarak mahkemeye bildirir. Ancak davalı taraf farklı bir yol izler. Tanık göstermeye gerek duymadığını belirterek, karşı tarafın tanıklarının sözünü kabul edeceğini ifade eder.
Duruşma ileri bir tarihe ertelenir. Bu süreçte davalı adamın, tanık olarak gösterilen altı kişiyi tek tek ziyaret ettiği ve onları altınla kandırdığı anlatılır.
Yemin ve yalan
Mahkeme günü geldiğinde tanıklar savcının huzuruna çıkar. Kendilerine doğruyu söyleyeceklerine dair yemin ettirilir. Altı kişi bir ağızdan, “Eğer yalan söylüyorsak Allah bizi taş etsin” diyerek yemin eder.
Ancak sorulan soruya verdikleri cevap, gerçeği yansıtmaz. Hepsi birden, tarlanın davalı adama ait olduğunu söyleyerek yalancı şahitlik yapar. Bu ifadeler üzerine mahkeme, genç adamın talebini reddeder ve toprak davalıda kalır.
Taşa dönüşen tanıklar
Efsanenin en çarpıcı bölümü ise mahkeme sonrasında yaşanır. Yalancı şahitlik yapan altı kişi, şehirden ayrıldıktan sonra birlikte yola koyulur. Gülerek, şakalaşarak ilerleyen bu kişiler, bugün “Şahitler Kayası” olarak bilinen noktaya geldiklerinde aniden taş kesilir.
Bugün Afyon’dan Kütahya yönüne doğru seyahat edenler, yol kenarında insan siluetini andıran altı taş sütunla karşılaşır. Halk arasında bu taşların, o gün yalan söyleyen altı tanığın beden bulmuş hali olduğuna inanılır.
İbretlik bir anlatı olarak yaşıyor
Bölge halkı, bu taşların sadece bir doğa oluşumu olmadığını, aynı zamanda adalet, vicdan ve doğruluk üzerine güçlü bir mesaj taşıdığını dile getirir. “Bize bakın ve ibret alın” dercesine ayakta duran bu taşlar, yüzyıllardır anlatılan efsanenin somut bir simgesi olarak görülür.
Bu hikâye, özellikle yalancı şahitlik gibi toplumsal açıdan ağır sonuçlar doğuran davranışların nelere yol açabileceğini gözler önüne seren güçlü bir anlatı olarak varlığını sürdürür.
