Kütahya’da bugün açılışı gerçekleştirilen Yaşayan Miras Şöleni, geleneksel sanatların dikkat çekici örneklerine ev sahipliği yaptı. Şölenin en ilgi çeken stantlarından biri ise yumurta kabuğu oyma sanatı oldu. Yaklaşık 15 yıldır bu sanatla uğraşan Rıza Yaman, Dumlupınar Gazetesi’ne yaptığı özel açıklamada yumurta kabuğunun nasıl sanat eserine dönüştüğünü anlattı. Yaman, Türkiye’de bu sanatı ustalık seviyesinde sürdüren yalnızca 5 kişi bulunduğunu, dünya genelindeki usta sayısının ise yaklaşık 150 olduğunu söyledi.
“Yumurta kabuğunu eksilterek yapılan bir sanat”
Yumurta kabuğu oyma sanatının oldukça hassas ve sabır gerektiren bir çalışma olduğunu belirten Rıza Yaman, sanatın temelinde malzemeyi kesmekten çok doğru noktaları eksiltmenin bulunduğunu söyledi.
Yaman, “Yumurta kabuğu oyma sanatı, eksilterek yapılan bir sanat dalıdır. Bizim için önemli olan yumurtanın üzerindeki nereyi keseceğimiz değil, nereyi eksilteceğimizdir. Yumurta kabuğunu hazırlayıp içini temizledikten sonra aslında elde kalan şey bir çöptür. Ama doğru yerlerini işlediğiniz zaman maddeden manaya dönüşür” dedi.
“Bin yıllık bir geleneğin devamı”
Yumurta kabuğu oyma sanatının köklü bir geçmişe sahip olduğunu vurgulayan Yaman, bunun yaklaşık bin yıllık bir gelenek olduğunu ifade etti.
Sanatın Osmanlı döneminden bugüne taşındığını belirten Yaman, zorluğu nedeniyle ustasının çok az olduğunu söyledi.
Yaman, “Bu sanatın zorluğundan dolayı Türkiye’de yaklaşık 5 ustamız mevcut. Dünyada ise bunu yapan ustaların sayısı yaklaşık 150 kişi civarında. Her ülkede bir ya da birkaç ustaya rastlayabiliyorsunuz” diye konuştu.
Bir eser 10 günde, deve kuşu yumurtası 3 ayda tamamlanabiliyor
Yumurta kabuğu üzerine yapılan bir eserin tamamlanma süresinin çalışmanın büyüklüğüne ve detayına göre değiştiğini anlatan Yaman, standart bir çalışmanın yaklaşık bir hafta ile 10 gün arasında tamamlandığını söyledi.
Daha büyük boyutlu deve kuşu yumurtalarında ise sürenin oldukça uzadığını belirten Yaman, “Deve kuşu yumurtası üzerinde çalışıyorsanız bu süre 3 aya kadar çıkabiliyor” ifadelerini kullandı.
Önce temizleniyor, sonra çiziliyor
Yaman, yumurtaların sanat eserine dönüşmeden önce çeşitli işlemlerden geçtiğini de anlattı.
Yumurta kabuğunun iç kısmının temizlenmesinin ardından desenin kabuk üzerine aktarıldığını belirten Yaman, daha sonra mikromotor ve uygun freze uçları kullanılarak delme ve oyma işlemlerinin gerçekleştirildiğini ifade etti.
Hazırlanan eserlerin daha sonra cam fanuslar içinde ya da ışıklı sistemlerle sergilendiğini belirten Yaman, sunum aşamasının da eserin tamamlayıcı bir parçası olduğunu söyledi.
“Usta olmak için 5 yıl ayırmak gerekiyor”
Yumurta kabuğu oyma sanatına son yıllarda ilginin arttığını ancak ustalaşma sürecinin uzun olduğunu belirten Rıza Yaman, kısa süreli kursların tek başına yeterli olmadığını ifade etti.
Yaklaşık 15 yıldır bu sanatla uğraştığını söyleyen Yaman, “Başlamakla usta olmak arasında en az 5 yıl var. Üç ay ya da beş ay kurs alarak bu sanatı tam anlamıyla öğrenmek çok zor. İlgi var ama gerçekten öğrenmek isteyen kişinin en az 5 yılını ayırması gerekiyor” dedi.
Deve kuşu yumurtasına Türk tarihini işledi
Şölende sergilediği eserler arasında deve kuşu yumurtası üzerine yaptığı çalışmalara da dikkat çeken Yaman, iki aylık emeğin ardından tamamladığı özel eserlerinden birini anlattı.
Yaman, eserin üzerine Türk kültürüne ait semboller ve Oğuz boylarının damgalarını işlediğini belirterek, ay yıldız motifine de yer verdiğini söyledi.
Çalışmanın Türk tarihine ve kültürel mirasa vurgu yaptığını ifade eden Yaman, eserin yaklaşık iki ayda tamamlandığını belirtti.
14. yüzyıl Türk halısı motifini yumurtaya taşıdı
Rıza Yaman’ın dikkat çeken bir diğer çalışması ise İsviçre’de bulunan ve 14. yüzyıla tarihlenen bir Türk halısının motiflerinden esinlenerek hazırladığı deve kuşu yumurtası oldu.
Yaman, eserde kuş figürleri ve hayat ağacı motifleri bulunduğunu belirterek, tarihi desenleri farklı bir sanat formuyla yeniden yorumladığını söyledi.
Kütahyalılara teşekkür etti
Yaşayan Miras Şöleni kapsamında sanatını Kütahyalılarla buluşturan Yaman, Kütahya’da gördüğü ilgiden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Yaman, “Kütahya Valimize, Kültür ve Turizm Bakanlığımıza ve sanata gösterdikleri ilgiden dolayı Kütahya halkına çok teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.
Yaşayan Miras Şöleni geleneksel sanatları buluşturuyor
Kütahya’nın kültürel zenginliklerini, geleneksel sanatlarını ve gastronomisini buluşturan Yaşayan Miras Şöleni kapsamında farklı sanat dallarından ustalar ve eserler ziyaretçilerle bir araya geliyor.
Yumurta kabuğu oyma sanatı da şölenin en sıra dışı ve dikkat çekici sanat dallarından biri olarak öne çıkarken, Rıza Yaman’ın çalışmaları ziyaretçilerden yoğun ilgi gördü.
