Gelir idaresi denetimleri neden sıkılaştırdı?
Son yıllarda konut piyasasında yaşanan hızlı fiyat artışları, tapu harcı uygulamalarını da gündemin üst sıralarına taşıdı. Satış bedeli üzerinden alınan yüzde 4 oranındaki harç, alıcı ve satıcıyı çoğu zaman düşük bedel beyanına yöneltti. Bu tabloyu tersine çevirmek isteyen Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 2026 yılının ilk ayında denetimleri ülke genelinde artırdı.
GİB tarafından hazırlanan tebligatlarla, son 5 yıl içinde taşınmaz alım-satımı yapan ve beyan edilen bedelin piyasa koşullarıyla örtüşmediği düşünülen tapu sahipleri izaha davet edildi. Türkiye genelinde 81 ilde yürütülen çalışma kapsamında on binlerce kişiye resmi bildirim ulaştırıldı.
Tapu sahiplerine gönderilen tebligatta ne isteniyor?
Beş günlük kritik süre başladı
GİB’in gönderdiği çağrı yazılarında, şüpheli görülen işlemlerle ilgili taraflardan 5 gün içinde savunma vermeleri istendi. Bu süre, tebligatın tapu sahibine ulaştığı tarihten itibaren başlıyor. Süresi içinde başvuru yapmayanlar için indirimli ödeme imkanları ortadan kalkıyor.
İtiraf edenler için ceza avantajı
Tebligata konu edilen tapu sahipleri, işlemlerinde usulsüz beyan yaptıklarını kabul eder ve süresi içinde başvuruda bulunursa, vergi ziyaı cezası uygulanmıyor. Bu durumda yalnızca, satışın yapıldığı yıl ile gerçek bedel arasındaki fark ve buna eklenen yasal faiz ödeniyor.
Tapu harcında yüzde 100 ceza uygulaması nasıl devreye girdi?
Meclis’te kabul edilen yeni düzenleme
Geçtiğimiz aylarda Meclis’ten geçen düzenleme ile tapu harcında usulsüzlük yapanlara uygulanan vergi ziyaı cezası önemli ölçüde artırıldı. Daha önce yüzde 25 olan ceza oranı, yeni düzenlemeyle birlikte yüzde 100 seviyesine çıkarıldı.
Bu değişiklikle birlikte, tapuda düşük bedel gösterdiği tespit edilen kişiler, beyan edilen tutar ile gerçek satış bedeli arasındaki farkın iki katı kadar ödeme yapmak zorunda kalabiliyor.
Pişmanlık başvurusu neden önemli?
Ağır mali yaptırımla karşılaşmak istemeyen tapu sahipleri için pişmanlık başvurusu, kritik bir çıkış yolu sunuyor. Süresi içinde yapılan başvurular, cezasız ödeme imkanı sağlarken, gecikme halinde yüksek tutarlı cezaların önü açılıyor.
Türkiye genelinde konut satışları denetimi tetikledi
Rakamlar dikkat çekiyor
Türkiye genelinde geçtiğimiz yıl boyunca 1 milyon 688 bin 910 konut satışı gerçekleştirildi. Her bir satış işlemi için ödenen tapu harcı, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın önemli gelir kalemlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Ancak satış bedellerinin düşük gösterilmesi, kamu gelirlerinde ciddi kayıplara yol açıyor. Bu nedenle Hazine ve Maliye Bakanlığı, tapu işlemlerini risk analizine tabi tutarak şüpheli işlemleri tek tek incelemeye aldı.
Beş gün içinde başvurmayanları ne bekliyor?
İndirim hakkı tamamen kayboluyor
Tebligata rağmen 5 günlük süre içinde savunma vermeyen tapu sahipleri, indirimli ödeme ve cezasız işlem hakkını kaybediyor. Bu durumda GİB tarafından yapılacak inceleme sonucunda, yüzde 100 vergi ziyaı cezası uygulanması gündeme geliyor.
Faiz ve ceza yükü artıyor
Başvuru yapmayanlar yalnızca ceza ile değil, aynı zamanda geçmiş yıllara ait gecikme faizi ile de karşı karşıya kalıyor. Bu durum, tapu işlemi üzerinden yıllar geçmiş olsa dahi ciddi bir mali yük oluşturabiliyor.
Tapu sahipleri için kritik uyarı
Uzmanlar, kendisine tebligat ulaşan tapu sahiplerinin süreyi geçirmeden Gelir İdaresi Başkanlığı ile iletişime geçmesini öneriyor. Özellikle düşük bedel beyanı yapıldığını bilen taraflar için, pişmanlık başvurusu mali kayıpları ciddi ölçüde azaltabiliyor.