Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı, gayrimenkul alım-satım işlemlerinde tapuda düşük bedel gösterilmesinin önüne geçmek için yeni bir denetim sürecini devreye aldı. 81 ilde uygulanmaya başlanan sistemle birlikte satışlarda beyan edilen tutarlar daha kapsamlı şekilde inceleniyor.
Satış azaldı, tapu harcı geliri yükseldi
2026 yılının ilk üç ayına ilişkin veriler, taşınmaz satış sayısında gerileme yaşanmasına rağmen tapu harcı gelirlerinde dikkat çekici bir artış olduğunu ortaya koydu. Türkiye genelinde ilk üç ayda 628 bin 255 taşınmaz satıldı. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 9,5’lik düşüş kaydedildi. Buna rağmen tapu harcı gelirleri yüzde 73,6 artışla 51,8 milyar liraya çıktı. Uzmanlara göre bu yükselişte, satış bedellerinin tapuda piyasa değerine daha yakın beyan edilmeye başlanması etkili oldu.
Yeni sistemle çok yönlü inceleme yapılıyor
Yeni denetim modelinde dijital veriler ön plana çıktı. Banka hesapları üzerinden yapılan para transferleri, ekspertiz raporları ve ilan sitelerinde yer alan konut fiyatları birlikte değerlendiriliyor. Tapuda bildirilen satış bedeli ile diğer veriler arasında fark olup olmadığı detaylı şekilde analiz ediliyor. Bu yöntemle, taşınmazın gerçek satış değerinin altında gösterilip gösterilmediği daha kolay tespit edilebiliyor.
Eksik beyana hem harç hem ceza
Denetimler sonucunda gerçek satış bedeli ile tapuda bildirilen rakam arasında fark belirlenmesi durumunda, eksik ödenen tapu harcı taraflardan tahsil ediliyor. Ayrıca eksik vergi kadar vergi ziyaı cezası uygulanıyor ve gecikme faizi de hesaplanıyor. Yasal düzenlemeye göre bu yükümlülükte yalnızca bir taraf değil, hem alıcı hem de satıcı birlikte sorumlu tutuluyor.
Geçmiş satışlar da inceleme kapsamında
Denetimlerin yalnızca yeni satış işlemleriyle sınırlı olmadığı, geçmiş yıllarda yapılan taşınmaz satışlarının da mercek altına alındığı belirtildi. Bu nedenle daha önce düşük bedel beyanında bulunan kişiler için de inceleme riski bulunuyor.
Pişmanlık hükmüyle ceza avantajı
Eksik beyanda bulunduğunu sonradan fark edenler için ise “pişmanlık” hükümleri devreye giriyor. İlgili başvuruyu yapan kişiler, ceza uygulanmadan yalnızca eksik harç tutarı ile faizi ödeyerek beyanlarını düzeltebiliyor.
Uzmanlar, ilerleyen süreçte daha ağır yaptırımlarla karşılaşmamak adına taşınmaz alım-satımı yapan vatandaşların geçmiş ve mevcut beyanlarını dikkatle kontrol etmesi gerektiğini belirtiyor.
