Gece saatlerinde mutfağa gidip bir şeyler yeme isteği, sanılandan daha yaygın. Araştırmalara göre insanların yaklaşık üçte biri akşam yemeğinden sonra atıştırıyor. Özellikle 18-24 yaş grubunda bu oranın yüzde 80'e kadar çıkabildiği belirtiliyor.
Ancak uzmanlara göre bu isteğin tek nedeni midenin boş olması değil. Vücudun biyolojik ritmi, açlık hormonları ve beynin ödül sistemi de gece gelen yeme isteğinde önemli rol oynuyor.
GECE ACIKMALARININ ARKASINDA HORMONLAR VAR
Bath Üniversitesi'nden Profesör James Betts, açlık hissini düzenleyen ghrelin hormonunun günün ilerleyen saatlerinde daha yüksek seviyelerde bulunabildiğini belirtiyor.
Bu durum, gün içinde yeterli beslenilmiş olsa bile akşam saatlerinde iştahın artmasına neden olabiliyor.
Özellikle protein ve lif bakımından yetersiz öğünler, gece açlığının daha belirgin hissedilmesine yol açabiliyor.
TOK OLSANIZ BİLE TATLI İSTEYEBİLİRSİNİZ
Gece atıştırmalarında dikkat çeken bir diğer etken ise beynin ödül mekanizması.
Leeds Üniversitesi'nden beslenme uzmanı Dr. Kristine Beaulieu, şekerli ve yağlı yiyeceklerin beynin ödül sistemi üzerinde etkili olduğunu ifade ediyor.
Bu nedenle kişi fiziksel olarak aç olmasa bile çikolata, cips veya tatlı tüketmek isteyebiliyor.
Uzmanlara göre televizyon karşısında sürekli bir şeyler yemek gibi alışkanlıklar da zamanla bu isteği güçlendirebiliyor.
UYKUSUZLUK İŞTAHI ARTIRABİLİYOR
Gece yemek yeme alışkanlığı ile uyku arasında çift yönlü bir ilişki bulunuyor.
Surrey Üniversitesi'nden Profesör Jonathan Johnston, yetersiz uykunun iştahı artırabileceğine ve yüksek kalorili yiyeceklere yönelimi güçlendirebileceğine dikkat çekiyor.
Öte yandan gece geç saatlerde tüketilen ilave şeker içeren ve yoğun işlenmiş yiyeceklerin kan şekeri dalgalanmalarıyla uyku kalitesini olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Ancak uzmanlar, gece yemek yemenin uyku üzerindeki etkilerinin her araştırmada aynı sonucu vermediğini de vurguluyor.
YATMADAN ÖNCE YEMEK YEMEK KİLO ALDIRIR MI?
Dr. Kristine Beaulieu, yatmadan önceki iki saat içerisinde yemek tüketmenin kilo alımı ve obezite riskiyle ilişkili olabileceğine dikkat çekiyor.
Bununla birlikte gece tüketilen her yiyeceğin doğrudan kilo aldırdığını söylemek doğru değil. Günlük toplam kalori miktarı, besinlerin içeriği ve kişinin yaşam tarzı da kilo kontrolünde belirleyici rol oynuyor.
GECE ATIŞTIRMA İSTEĞİNİ AZALTMANIN YOLLARI
Uzmanlar, gece yaşanan yeme isteğini kontrol altına almak için öncelikle gerçek açlık ile alışkanlıktan kaynaklanan atıştırma isteğinin birbirinden ayrılması gerektiğini belirtiyor.
Bu kapsamda şu öneriler öne çıkıyor:
-
Protein ve lif tüketin: Akşam öğünlerinde daha uzun süre tok tutan besinlere yer verin.
-
Öğün atlamayın: Gün içerisinde yetersiz beslenmek gece açlığını artırabilir.
-
Alışkanlıkları değiştirin: Televizyon izlerken farkında olmadan yemek yeme rutinini azaltın.
-
Sağlıklı alternatifler seçin: Gerçekten açsanız yoğurt, meyve veya ölçülü miktarda kuruyemiş tercih edin.
-
Uyku düzeninize dikkat edin: Yetersiz uykunun iştah üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmaya çalışın.
UZMANLARDAN GECE AÇLIĞINA KARŞI ÖNEMLİ TAVSİYE
Uzmanlara göre gece ortaya çıkan açlık hissini yalnızca irade eksikliği olarak değerlendirmek doğru değil. Hormonal değişimler, gün içerisindeki beslenme düzeni ve çevresel alışkanlıklar bu isteği birlikte şekillendirebiliyor.
Bu nedenle gece atıştırmalarını azaltmak isteyenlerin katı yasaklar uygulamak yerine dengeli beslenme ve sürdürülebilir alışkanlık değişikliklerine odaklanması öneriliyor.
