Kütahya'nın 54 yıllık büyük acısı: 1970 Gediz Depremi!

Kütahya'nın Gediz ilçesinde 28 Mart 1970 gecesi ülke ve dünya tarihindeki en korkunç depremlerden biri yaşandı.

Kütahya'nın 54 yıllık büyük acısı: 1970 Gediz Depremi!
Kütahya'nın 54 yıllık büyük acısı: 1970 Gediz Depremi!
+3
Haber albümü için resme tıklayın

Kütahya'nın Gediz ilçesinde 28 Mart 1970 gecesi meydana gelen deprem faciasının 54.yıl dönümüne girildi. Kütahya ve Türkiye'nin tarihindeki en trajik, acı olayların başında gelen depremde binlerce can yitirilirken, çok sayıda ev yıkıldı ve bir şehir kaybedilmeye yüz tuttu.

Kütahya'nın 54 yıllık büyük acısı: 1970 Gediz Depremi!

28 Mart 1970 Gediz Depremi'nde neler yaşandı?

Kütahya'nın göz bebeği olan Gediz İlçesi'nde baharın ılık güneşi altında pazarlar kurulmuş kentte yoğun geçen günün ardından saatler 23.00'ı geçerken birçok insan yatmaya hazırlanıyordu. Akrep ve yelkovan 23.05’i gösterdiği an aniden yerin derinliklerinden gelen Richter ölçeğine göre 7.2 şiddetindeki deprem, ilçenin üstene korkunç bir kabus gibi çökerken Gediz’i de ülke ve dünyanın gündemine oturttu.

Kütahya'nın 54 yıllık büyük acısı: 1970 Gediz Depremi!

Zifiri bir karanlık  ve karanlıktan kopup gelen çığlıklar, yardım dileyen acı dolu iniltiler, yangınlar, cayır cayır yanan insanlar, korku, dehşet, çaresizlik ve aniden başlayan yağmur. 1970 Gediz Depremi, ilçe tarihine işte böylesine acılar yaşanan bir felaket olarak geçti. Ateş her zaman düştüğü yeri yakardı. O gün de öyle oldu. Ancak ateş bu kez 26 bin konutun üstüne birden düşmüştü.Her şey altı saniyede olup bitmiş,deprem 1086 can almış, 1258 kişi de yaralanmıştı. Deprem 13.250 km2’lik alanda yıkıma neden oldu ve Türkiye’nin %45’inde hissedildi. Bu alan içinde 9.473 bina yıkıldı ya da ağır hasar gördü.

Kütahya'nın 54 yıllık büyük acısı: 1970 Gediz Depremi!

Konumu 39 derece , 21 dakika kuzey enlemi ve 29 derece, 51 dakika doğu boylamı olan depremin etkinlik gösterdiği yer ikinci derece deprem kuşağında Turgutlu-Sındırgı-Simav-Gediz kırık hattı üzerindeydi. Deprem Akçaalan-Kayaköy ve Dereköy’den Hisarcık'a kadar kuzey batı istikametinde uzanan bir fay hattı ile Çomaklar-Çukurören köyleri istikametinde uzanan fay hattının şakuli hareketlerinden meydana gelmiştir. Deprem alanı 2.5 milyon yıl önce oluşmuştur. Deprem sonrasında Yunuslar Köyü yakınındaki Seyranbaşı Tepesi eteğinde en büyük açıklığı 50 cm olan 7 cm yatay,15-20 cm düşey atımlı bir yarık saptanmıştır. Çavdarhisar’da 10-15 cm düşey atımlı bir yarık gözlenmiştir. Gediz ilçe merkezi güneyinde Gediz Çayı, Bulacık Dere kavşağında, Çayçinge Köyü çevresinde gerilme çatlağı sistemleri saptanmıştır. Richter ölçeğine göre Gediz’de 7.2,Emet’te 7, Simav’da 6, Kütahya’da 5 şiddetinde ölçülmüştür.

Kütahya'nın 54 yıllık büyük acısı: 1970 Gediz Depremi!

Dünya, Gediz için ayağa kalktı

Deprem sonrası çadırlar ilçenin açık alanlarına kuruldu. Kızılay devreye soktuğu seyyar mutfaklar aracılığı ile halka ekmek ve sıcak yemek dağıtmaya başladı. Seyyar hastanelerde halk salgın hastalıklara karşı aşılandı,tedavileri yapıldı.  Alman teknisyenlerin Geyikçi Deresi üzerine kurduğu su arıtma sistemi yolu ile sağlıklı içme suyu ihtiyacı karşılandı.

31 Mart günü İsveç Hükümet Temsilcisi Dr.Anders Askpegrenn, 6 Nisanda Yugoslavya Büyükelçisi Muhittin Begiç, 8 Nisanda da İngiliz Dışişleri Bakanı Mıchael Steward ve eşi Gediz’e gelerek halka başsağlığı ve geçmiş olsun ziyaretinde bulundular.

Batı Almanya, İngiltere ve İsviçre’nin öncülüğünde pek çok ülke Gediz halkının ihtiyaçlarını karşılamak üzere 26.080 çadır,51.471 battaniye,54150 kg naylon örtü,9892 hasır,112 bin kg gazyağı,10 ton kömür, 13 ton sabun, 26 ton yatak-yorgan, 94.500 adet mutfak malzemesi ve 1.179.117.000 kg çeşitli yiyecek maddesi yardımında bulundular.

'Gediz'e acı ağıt'

1970 Gediz Depremi ülke ve dünyada ses getirirken, acı ve ölümler edebiyat eserlerine yansıdığı gibi, üzüntüler ağıt olarak da dillere ve kalemlere döküldü.

Takvim 28 Mart 1970 akşamıydı
Saat 23:05 kimi ayakta kimi uykudaydı
Yer sallandıkca toprak kaydı
Yıkılan evler kap kara duman yaydı.
Sallandıkca yer yıkıldı evler

Sardı her tarafa alevler
Çığlıklarla imdat dileyenler
Yürekleri dağladı kara ağıtlar
Diri diri yananlar yangında
Kimi kurtarın bağırıyor enkaz altında
Çamur deryası olmuştu yağmurda
Gediz 28 Mart akşamı yok oldu
Yandı Gediz yandı insanlar
Yürekleri yaktı diri diri kömür olanlar
Dayanırmıydı buna canlar
Gediz sanki ölü denizini andırıyordu
Gün ağarınca manzara görüldü

Çekildi kaybedilenlere ağıtlar
Her yerde göz yaşı tabutlar
Kiminin eşi kiminin ölmüş çocuklar
Gediz mahşeri andırıyordu
Kara haberle tanıdılar Gediz'i
Nasıl unuturuz o günleri
Rahmetle anıyoruz vefat edenleri
Allah yaşatmasın bir daha o günleri...

Kaynak: Haber Merkezi

28 Mar 2024 - 13:00 - Yaşam


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Dumlupınar Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Dumlupınar Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Dumlupınar Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Dumlupınar Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.