15 Temmuz Şehitler Köprüsü ile Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nün yanı sıra bazı otoyol ve çevre yolu kesimleri 30 yıllığına özelleştirilebilecek. Mülkiyet devlette kalacak, işletme hakkı özel sektöre verilebilecek. Özelleştirme işlemlerinin 31 Aralık 2031’e kadar tamamlanması öngörülüyor.
15 Temmuz Şehitler ve FSM Köprüleri Özelleştirme Kapsamında
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan kararla, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ile Karayolları Genel Müdürlüğü’nün işlettiği bazı otoyollar özelleştirme kapsamına alındı.
Karara göre özelleştirme süresi 30 yıl olacak. Ancak köprü ve otoyolların mülkiyeti devredilmeyecek.
Mülkiyet Devlette Kalacak
Düzenlemede özelleştirmenin, “mülkiyet devri yöntemi hariç olmak üzere” gerçekleştirileceği belirtildi.
Bu kapsamda şu yöntemler uygulanabilecek:
- İşletme hakkının verilmesi
- Kiralama
- Gelir ortaklığı modeli
- Sınırlı ayni hak kurulması
- İşin gereğine uygun diğer hukuki yöntemler
Böylece köprü ve otoyolların mülkiyeti devlette kalırken, işletme hakkı belirli süreyle özel sektöre devredilebilecek.
Üç Otoyol Daha Programa Alındı
Yeni kararla birlikte bazı yollar da doğrudan özelleştirme programına dahil edildi.
Bunlar arasında:
Niğde-Pozantı Otoyolu, Gaziantep Çevre Otoyolu ve Bursa Çevre Otoyolu’nun Çağlayan Kavşağı-Yenişehir Kavşağı arasındaki kesimi yer aldı.
Bu yolların bağlantı yolları, bakım ve işletme tesisleri, hizmet tesisleri ve ücret toplama merkezleri de kapsama dahil edildi.
Hangi Otoyollar Özelleştirme Kapsamında?
Kararla birlikte özelleştirme kapsamında bulunan başlıca yollar şöyle sıralandı:
Edirne-İstanbul-Ankara Otoyolu, Niğde-Pozantı Otoyolu, Pozantı-Tarsus-Mersin Otoyolu, Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolu, Toprakkale-İskenderun Otoyolu, Gaziantep-Şanlıurfa Otoyolu, İzmir-Çeşme Otoyolu ve İzmir-Aydın Otoyolu.
Ayrıca Ankara Çevre Otoyolu, İzmir Çevre Otoyolu, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü Çevre Otoyolu ve Gaziantep Çevre Otoyolu da listede bulunuyor.
Yavuz Sultan Selim ve Osmangazi Köprüleri Kapsamda Değil
Kararda Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Osmangazi Köprüsü, 1915 Çanakkale Köprüsü ve Avrasya Tüneli yer almıyor.
Bu nedenle söz konusu ulaşım projeleri yeni özelleştirme düzenlemesinin dışında kalıyor.
Özelleştirme İşlemleri 2031’e Kadar Tamamlanacak
Cumhurbaşkanı Kararı’na göre özelleştirme işlemlerinin 31 Aralık 2031’e kadar tamamlanması hedefleniyor.
Varlıkların tek paket halinde özelleştirilmesi zorunlu olmayacak. Köprü ve otoyollar ayrı ayrı veya oluşturulacak farklı gruplar halinde ihale edilebilecek.
Devir Gerçekleşene Kadar İşletme KGM’de
Özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar köprü ve otoyolların bakım, onarım ve işletmesi Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından sürdürülecek.
İşletme hakkının devredilmesinden sonra özel işletmecilerin bakım ve işletme yükümlülüklerini de KGM belirleyecek ve denetleyecek.
Geçiş Ücretleriyle İlgili Henüz Yeni Karar Yok
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, söz konusu düzenlemenin kamu varlıklarının satışı anlamına gelmediğini açıkladı.
İdare ayrıca, mevcut aşamada ücretsiz otoyolların ücretli hale getirilmesi veya geçiş ücretlerine ilave zam yapılması yönünde alınmış bir karar bulunmadığını bildirdi.
Ancak geçiş ücretlerinin gelecekte nasıl belirleneceğine ilişkin ayrıntılar, ihale şartnamesi ve özelleştirme sözleşmesi aşamasında netleşecek.
2012’deki Özelleştirme İhalesi İptal Edilmişti
Türkiye, aynı köprü ve otoyolların büyük bölümünü daha önce de özelleştirme programına almıştı.
2012 yılında düzenlenen ihalede 25 yıllık işletme hakkı için en yüksek teklif 5 milyar 720 milyon dolar olmuş, ancak ihale 2013 yılında iptal edilmişti.
Yeni düzenlemede ise işletme süresi 25 yıldan 30 yıla çıkarıldı ve yolların tek paket halinde özelleştirilmesi zorunluluğu kaldırıldı.
