Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2024 yılına ilişkin il bazında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla verileri, Türkiye’de iller arasındaki ekonomik farklılıkları ortaya koydu. Kişi başına Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) açısından İstanbul ilk sırada yer alırken, Kütahya’nın sıralamadaki yeri de belli oldu.
TÜİK verilerine göre 2024 yılında Türkiye genelinde kişi başına GSYH 15 bin 325 dolar olarak gerçekleşti. Kütahya’da ise kişi başına GSYH 12 bin 384 dolar oldu. Bu rakamla Kütahya, 81 il arasında 26. sırada yer aldı.
İstanbul Zirvede Yer Aldı
2024 yılı verilerine göre kişi başına GSYH’nin en yüksek olduğu il İstanbul oldu. İstanbul’da kişi başına GSYH 24 bin 452 dolar olarak hesaplandı.
İstanbul’u 24 bin 31 dolarla Kocaeli ve Ankara takip etti. Kocaeli ve Ankara’nın ardından Tekirdağ 18 bin 406 dolarla dördüncü, Antalya ise 17 bin 103 dolarla beşinci sırada yer aldı.
Listenin üst sıralarında özellikle sanayi, ticaret, turizm ve hizmet sektörlerinin güçlü olduğu illerin yer aldığı görüldü.
Türkiye genelinde kişi başına GSYH’nin 15 bin 325 dolar olduğu dikkate alındığında, en yüksek değere sahip iller ülke ortalamasının üzerinde yer aldı.
En yüksek kişi başı GSYH’ye sahip iller
2024 yılında kişi başına GSYH’si en yüksek 10 il ve değerleri şöyle sıralandı:
- İstanbul – 24.452 dolar
- Kocaeli – 24.031 dolar
- Ankara – 24.031 dolar
- Tekirdağ – 18.406 dolar
- Antalya – 17.103 dolar
- İzmir – 16.949 dolar
- Bolu – 16.703 dolar
- Kırklareli – 16.188 dolar
- Eskişehir – 16.171 dolar
- Bilecik – 16.068 dolar
Bu illerin ardından Muğla, Yalova, Bursa, Çanakkale ve Sakarya gibi iller geliyor.
Kütahya 26. Sırada
Kütahya açısından veriler incelendiğinde kentte kişi başına GSYH’nin 12 bin 384 dolar olduğu görülüyor. Bu rakam Kütahya’yı Türkiye genelindeki 81 il arasında 26. sıraya yerleştirdi.
Zafer Kalkınma Ajansı’nın Kütahya’ya ilişkin güncel verilerinde de 2024 yılı kişi başına GSYH 12 bin 384 dolar olarak gösteriliyor. Aynı verilere göre TR33 Bölgesi’nin kişi başına GSYH değeri 12 bin 525 dolar, Türkiye ortalaması ise 15 bin 325 dolar seviyesinde bulunuyor.
Kütahya’nın 12 bin 384 dolarlık kişi başına GSYH değeri, Türkiye ortalamasının yaklaşık 2 bin 941 dolar altında kaldı.
Kütahya’nın da içinde bulunduğu TR33 Bölgesi’nde Manisa, Uşak ve Afyonkarahisar da bulunuyor.
2024 verilerine göre Manisa’nın kişi başına GSYH’si 13 bin 852 dolar olurken Kütahya 12 bin 384 dolarla ikinci sırada yer aldı. Uşak’ta bu değer 12 bin 114 dolar, Afyonkarahisar’da ise 10 bin 243 dolar olarak gerçekleşti.
Bu rakamlar, Kütahya’nın bölgesindeki ekonomik konumunu da ortaya koydu.
En Düşük Değer Şanlıurfa’da
Kişi başına GSYH’nin en düşük olduğu il ise Şanlıurfa oldu. Kentte 2024 yılında kişi başına GSYH 5 bin 731 dolar olarak hesaplandı.
Şanlıurfa’yı 5 bin 930 dolarla Ağrı, 6 bin 185 dolarla Van, 7 bin 016 dolarla Muş ve 7 bin 063 dolarla Bitlis takip etti.
Listenin alt sıralarında ayrıca Batman, Diyarbakır, Mardin, Kilis ve Siirt de yer aldı.
En Düşük Kişi Başı GSYH’ye Sahip İller
2024 yılında kişi başına GSYH’si en düşük 10 il şöyle oldu:
- Şanlıurfa – 5.731 dolar
- Ağrı – 5.930 dolar
- Van – 6.185 dolar
- Muş – 7.016 dolar
- Bitlis – 7.063 dolar
- Batman – 7.202 dolar
- Diyarbakır – 7.464 dolar
- Mardin – 7.537 dolar
- Kilis – 7.724 dolar
- Siirt – 7.975 dolar
Kişi Başına GSYH Neyi Gösteriyor?
Kişi başına GSYH, bir ilde belirli bir dönemde üretilen ekonomik değerin yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle hesaplanıyor. TÜİK, 2024 yılı için Türkiye genelinde kişi başına GSYH’yi cari fiyatlarla 503 bin 76 TL, ABD doları cinsinden ise 15 bin 325 dolar olarak açıkladı.
Bu gösterge illerin ekonomik üretim düzeyini karşılaştırmak için kullanılırken, doğrudan hanehalklarının ortalama geliri anlamına gelmiyor. Dolayısıyla kişi başına GSYH rakamları, bir ilde yaşayan herkesin eline geçen yıllık gelir olarak değerlendirilmemeli.
Kütahya’nın Ekonomik Tablosu
Kütahya’nın 12 bin 384 dolarlık kişi başına GSYH değeri, kentin Türkiye sıralamasında 26. basamakta bulunmasını sağladı. Kütahya’nın ardından Aksaray 12 bin 319 dolar, Kayseri 12 bin 296 dolar ve Uşak 12 bin 114 dolarla sıralandı.
Kütahya’nın kişi başına GSYH değerinin Türkiye ortalamasının altında olmasına rağmen kent, 81 il içerisinde ilk 30 içerisinde yer aldı. Veriler, Kütahya’nın bölgesel ekonomik yapısının yanı sıra sanayi, madencilik, seramik, porselen ve diğer üretim faaliyetlerinin kent ekonomisindeki önemini de gündeme taşıdı.
TÜİK’in 2024 yılı verileriyle hazırlanan sıralamada Türkiye’nin ekonomik üretiminde iller arasındaki farklar bir kez daha ortaya çıkarken, Kütahya’nın 26. sıradaki konumu dikkat çekti.
