SGK kayıtlarındaki küçük ayrıntı büyük sorun yaratabilir
Emekli olmaya hazırlanan vatandaşların yalnızca toplam prim gün sayısına bakarak hareket etmemesi gerekiyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarında yer alan bazı hizmet süreleri, yapılan incelemeler sonucunda geçersiz kabul edilebiliyor.
Özellikle prim gününü sınırda tamamlayan sigortalılar açısından birkaç günlük eksiklik bile emeklilik hakkının kazanılıp kazanılmadığını değiştirebiliyor.
6 bin gününüz görünse bile emekli olamayabilirsiniz
Örneğin emeklilik için 5 bin 975 prim gününe ihtiyaç duyan bir kişinin hizmet dökümünde 6 bin gün bulunabilir. Ancak bu günlerin 30'unun geçersiz sayılması durumunda toplam prim süresi 5 bin 970 güne düşüyor.
Böylece sigortalı, yalnızca 5 günlük eksiklik nedeniyle gerekli prim şartını karşılayamıyor.
Emeklilik koşulları ise sigortalının ilk işe giriş tarihine ve bağlı bulunduğu sigorta statüsüne göre değişiyor.
Aynı döneme ait sigorta kayıtlarına dikkat
Prim hesaplamalarında bir ay 30, bir yıl ise 360 gün üzerinden değerlendiriliyor. Aynı ay içerisinde birden fazla işyerinden yapılan bildirimler veya SSK ile Bağ-Kur hizmetlerinin çakışması, toplam prim hesabını etkileyebiliyor.
Bu nedenle e-Devlet üzerinden alınan hizmet dökümünün yalnızca toplam gün sayısı açısından değil, ay ay incelenmesi önem taşıyor.
Hizmet dökümündeki üç harf önemli
SGK kayıtlarında karşılaşılabilen K, Ş ve S işaretleri de dikkat edilmesi gereken ayrıntılar arasında bulunuyor.
K harfi kontrollü, Ş harfi şüpheli, S harfi ise sahte işyeri kaydını ifade ediyor. Ancak K veya Ş kodu bulunan hizmetlerin tamamı doğrudan geçersiz sayılmıyor. İnceleme sonucunda fiili çalışmaya dayanmadığı belirlenen sigortalılık süreleri ise iptal edilebiliyor.
Emekli maaşları geri istenebilir
Emeklilik işlemleri tamamlandıktan sonra da SGK tarafından inceleme yapılabiliyor. Geçersiz hizmet sürelerinin tespit edilmesi ve bu nedenle emeklilik şartlarının başlangıçta karşılanmadığının anlaşılması durumunda aylığın kesilmesi veya emeklilik işleminin iptali söz konusu olabiliyor.
Üstelik bazı durumlarda geçmişte ödenen emekli aylıkları ve karşılanan sağlık giderlerinin geri alınması da gündeme gelebiliyor. Ancak geri ödeme koşulları, sigortalının kusuruna ve ilgili mevzuata göre farklılık gösteriyor.
Bağ-Kur borcu olanlar başvurmadan kontrol etmeli
4/B kapsamında emekli olmak isteyenlerin prim günlerinin yanı sıra borç durumlarını da incelemesi gerekiyor.
SGK'nın açıkladığı koşullara göre Bağ-Kur sigortalılarının yaşlılık aylığına hak kazanabilmesi için başvuru tarihinde prim ve prime ilişkin borçlarının bulunmaması gerekiyor.
Bu nedenle borç ödemelerinin sistem kayıtlarına yansıyıp yansımadığı da kontrol edilmeli.
Emeklilik dilekçesi vermeden önce bunları yapın
Emeklilik başvurusunda bulunacak vatandaşların e-Devlet üzerinden SGK tescil ve hizmet dökümlerini inceleyerek çakışan kayıtları, şüpheli sigortalılık sürelerini ve prim eksikliklerini araştırmaları öneriliyor.
Ayrıca emeklilik şartlarını tamamladığından emin olmayan çalışanların işten ayrılmadan önce SGK'dan bilgi alması önem taşıyor.
Uzmanların dikkat çektiği temel risk ise şu: Hizmet dökümünde yeterli prim günü görünmesi, bu günlerin tamamının hukuken geçerli olduğu anlamına gelmiyor. Bu nedenle emeklilik dilekçesi verilmeden önce kayıtların kontrol edilmesi, ileride yaşanabilecek hak kayıplarının önüne geçebiliyor.
