ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), insanlığın Mars’a yolculuk hedefi doğrultusunda önemli bir araştırmayı daha tamamladı. 19 Ekim 2025'te başlayan CHAPEA 2 görevi, 31 Ekim 2026'da sona erdi. Dört kişilik ekip, Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'nde bulunan özel yaşam alanından 378 gün sonra ayrıldı.
158 Metrekarede Bir Yılı Aşkın Yaşam
Mars koşullarını taklit etmek amacıyla üç boyutlu yazıcı teknolojisi kullanılarak oluşturulan yaklaşık 158 metrekarelik yaşam alanı, dört gönüllünün bir yılı aşkın süre boyunca evi oldu.
Ekip, görev süresince bitki yetiştirdi, Mars yüzeyinde yürüyüş simülasyonlarına katıldı, bakım çalışmaları gerçekleştirdi ve kısıtlı kaynaklarla yaşamını sürdürmeye çalıştı.
Deneyde dikkat çeken unsurlardan biri de Dünya ile iletişimde 22 dakikaya varabilen gecikmelerin taklit edilmesiydi. Böylece ekip üyelerinin Dünya'dan anında yardım alamadıkları durumlara nasıl uyum sağladıkları araştırıldı.
Kapılar Açıldı, 378 Günlük Yalnızlık Bitti
Görevin tamamlanmasıyla birlikte komutan Ross Elder, sağlık görevlisi Ellen Ellis, bilim sorumlusu Matthew Montgomery ve uçuş mühendisi James Spicer yeniden dış dünyayla buluştu.
Deneyin ardından açıklama yapan Ellen Ellis, gönüllü olarak kendilerini dış dünyadan soyutladıkları zorlu bir yılı geride bıraktıklarını ifade etti.
Görev komutanı Ross Elder ise Mars yolculuğunun büyük riskler taşıdığını ancak bilimsel çalışmalar, kararlılık ve teknolojik gelişmeler sayesinde insanlığın bu hedefe ulaşabileceğine inandığını söyledi.
Mars’a Gitmeden Önce İnsan Sınırları Ölçülüyor
NASA'nın deneyle ulaşmak istediği temel hedef yalnızca kapalı bir alanda ne kadar süre yaşanabileceğini belirlemek değil.
Araştırmacılar, uzun süreli uzay yolculuklarında astronotların fiziksel ve psikolojik sağlıklarını nasıl koruyabileceklerini, sınırlı kaynakları nasıl kullanacaklarını ve beklenmedik sorunlarla nasıl başa çıkacaklarını inceliyor.
Görevden çıkan dört gönüllünün iki haftalık değerlendirme ve görüşme sürecine katılması planlanıyor. Toplanan verilerin gelecekteki Ay ve Mars görevlerinin planlanmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Aynı Deney İkinci Kez Gerçekleştirildi
NASA, CHAPEA programının ilk aşamasını 2023-2024 yıllarında yine dört kişilik bir ekiple gerçekleştirmişti. İlk deney de 378 gün sürmüştü.
İkinci görevin tamamlanmasıyla birlikte NASA, farklı ekiplerden elde edilen verileri uzun süreli insanlı uzay görevlerine hazırlıkta değerlendirme fırsatı buldu.
İnsanlığın Mars'a ayak basması henüz gerçekleşmemiş olsa da NASA, Kızıl Gezegen'de yaşamın zorluklarını Dünya üzerinde test etmeyi sürdürüyor.
