Gazetecilerin mesleki faaliyetlerini daha etkin sürdürebilmeleri ve uluslararası gelişmeleri yerinde takip edebilmeleri amacıyla basın mensuplarına yeşil pasaport verilmesine yönelik yeni bir düzenleme önerisi hazırlandı.
Medya-İş Sendikası Genel Başkanı Sezai Ballı'nın öncülüğündeki girişimde, Türkiye Haber Kameramanları Derneği ile birlikte basın çalışanlarının yurt dışı görevlerinde karşılaştıkları seyahat engellerinin azaltılması hedefleniyor.
Hazırlanan beş maddelik kanun teklifi metniyle, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nda değişiklik yapılması amaçlanıyor.
GAZETECİLERE YEŞİL PASAPORT İÇİN 15 YIL ŞARTI
Düzenleme önerisinin ilk maddesinde, basın kartı sahibi Türk vatandaşlarından en az 15 yıl mesleki kıdeme sahip olanlara hususi damgalı pasaport verilmesi öngörülüyor.
Teklifte, sürekli basın kartı sahibi gazetecilere yönelik önemli bir ayrıntı da bulunuyor.
Buna göre sürekli basın kartı bulunan gazeteciler için 15 yıllık mesleki kıdem şartı aranmayacak.
Böylece uzun yıllardır mesleğini sürdüren basın mensuplarının uluslararası görevlerini kolaylaştıracak bir pasaport hakkına kavuşması amaçlanıyor.
GAZETECİLERİN EŞLERİ VE ÇOCUKLARI DA YARARLANABİLECEK
Hazırlanan metinde yalnızca gazeteciler değil, belirli şartları taşıyan aile bireyleri de kapsama alınıyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde yeşil pasaport hakkı kazanan gazetecilerin eşleri ile 25 yaşını doldurmamış, evli olmayan ve öğrenimine devam eden çocuklarının da aynı tür pasaporttan yararlanabilmesi öngörülüyor.
Başvuru, değerlendirme ve belge düzenleme işlemlerine ilişkin usul ve esasların ise İçişleri Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından birlikte belirlenmesi teklif ediliyor.
MEDYA-İŞ SENDİKASINDAN GAZETECİLERİN MESLEKİ HAREKETLİLİĞİNE DESTEK
Kanun teklifi gerekçesinde, gazetecilerin yalnızca Türkiye'de değil, dünyanın farklı bölgelerinde de görev yaptığına dikkat çekildi.
Özellikle savaşlar, doğal afetler, uluslararası zirveler, diplomatik temaslar ve spor organizasyonları gibi gelişmelerde basın mensuplarının kısa sürede yurt dışına çıkabilmesinin önem taşıdığı belirtildi.
Haber kameramanlarının olayları görüntüleyerek toplumun görsel hafızasına katkı sunduğu vurgulanırken, gazetecilerin uluslararası görevlerini yerine getirebilmeleri için daha elverişli seyahat koşullarına ihtiyaç duyduğu ifade edildi.
HİZMET PASAPORTU İLE YEŞİL PASAPORT ARASINDAKİ FARKA DİKKAT ÇEKİLDİ
Düzenlemenin genel gerekçesinde, mevcut uygulamada belirli şartlar altında basın mensuplarına hizmet damgalı pasaport verilebildiği ancak bu hakkın genellikle belirli bir görev veya görevlendirmeye bağlı olduğu belirtildi.
Hususi damgalı pasaportun ise mesleki kıdem ve basın kartı şartları üzerinden tanımlanması öneriliyor.
Hazırlanan metinde amacın gazetecilere ayrıcalık sağlamak değil, resmî olarak tanınan mesleki statüleri çerçevesinde uluslararası hareketliliklerini kolaylaştırmak olduğu vurgulandı.
GAZETECİLERE YEŞİL PASAPORT DAHA ÖNCE DE TBMM GÜNDEMİNE GELMİŞTİ
Basın mensuplarına yeşil pasaport verilmesi konusu, daha önce de Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündemine taşındı.
3 Ocak 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulan 2/1905 esas numaralı kanun teklifinde, en az 15 yıl mesleki kıdemi bulunan basın kartı sahibi gazetecilere hususi damgalı pasaport verilmesi önerildi.
Söz konusu teklifin TBMM kayıtlarında İçişleri Komisyonunda bulunduğu görülüyor.
2025 yılında sunulan farklı kanun tekliflerinde de sürekli basın kartı sahipleri ile belirli mesleki kıdeme ulaşan gazetecilere yeşil pasaport verilmesine ilişkin düzenlemelere yer verildi.
GÖZLER YASAL DÜZENLEME SÜRECİNDE
Medya-İş Sendikası ve Türkiye Haber Kameramanları Derneğinin hazırladığı beş maddelik düzenleme önerisi, gazetecilerin uzun süredir gündeminde bulunan yeşil pasaport talebini yeniden öne çıkardı.
Önerinin hayata geçirilebilmesi için TBMM'de kanun teklifi olarak sunulması, yasama sürecinden geçmesi ve kabul edilmesi gerekiyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde, gerekli koşulları taşıyan basın mensupları ile belirlenen aile bireylerine hususi damgalı pasaport hakkı tanınabilecek.
