Türkiye, insansız hava araçlarıyla taşımacılıkta yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, drone otoyolları olarak adlandırılan özel uçuş koridorlarının oluşturulmasına yönelik yasal altyapının hazırlandığını açıkladı.
Yeni sistemle birlikte drone'ların yalnızca kısa mesafeli uçuşlarda değil, şehirler arasında gerçekleştirilecek taşımacılık faaliyetlerinde de kullanılması hedefleniyor. Gökyüzünde dijital olarak belirlenecek güzergâhlar sayesinde insansız hava araçlarının uçuşları merkezi bir sistem üzerinden takip edilebilecek.
GÖKYÜZÜNDE DİJİTAL OTOYOLLAR OLUŞTURULACAK
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 30 Temmuz 2026'da yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı, yeni uygulamanın hukuki temelini oluşturuyor.
Planlanan sistem kapsamında drone'lar için özel uçuş güzergâhları belirlenecek. Bu koridorların giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri, kapasiteleri ve araçlar arasındaki güvenli mesafeler dijital ortamda tanımlanacak.
Uçuş güzergâhları belirlenirken yasaklı ve tehlikeli hava sahaları da dikkate alınacak. Böylece insansız hava araçlarının diğer hava trafiğiyle güvenli biçimde faaliyet göstermesi amaçlanıyor.
UÇUŞ ROTALARINI YAPAY ZEKÂ BELİRLEYECEK
Yeni uygulamanın dikkat çeken özelliklerinden biri de yapay zekâ destekli uçuş planlaması olacak.
Drone'ların izleyeceği rotalar, uçuş mesafesi ve operasyonel koşullar değerlendirilerek belirlenecek. İnsansız Hava Araçları Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden takip edilecek uçuşlara gerektiğinde müdahale edilebilecek.
Sistem sayesinde uçuş güzergâhlarının değiştirilmesi, belirli bölgelerde uçuşların sınırlandırılması ve gerekli durumlarda araçların güvenli biçimde indirilmesi mümkün olacak.
Bağlantı kaybı yaşanması halinde ise drone'ların yerleşim bölgelerinden uzak tutularak önceden belirlenen güvenli alanlara yönlendirilmesi öngörülüyor.
HASTANELER ARASINDA KAN, İLAÇ VE AŞI TAŞINABİLECEK
Drone otoyollarının en önemli kullanım alanlarından birinin sağlık sektörü olması bekleniyor.
Yeni sistemle birlikte hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune taşımacılığı gerçekleştirilebilecek. Özellikle ulaşımın güçleştiği bölgelerde sağlık malzemelerinin daha hızlı ulaştırılması hedefleniyor.
Ayrıca kış aylarında kara yolu ulaşımının aksadığı yerleşim yerleri ile adalara yönelik ikmal faaliyetlerinde de insansız hava araçlarından yararlanılabilecek.
KARGO VE SANAYİ TAŞIMACILIĞINDA YENİ MODEL
Uygulamanın yalnızca sağlık hizmetleriyle sınırlı kalmayacağı belirtiliyor.
Şehirler arası kargo taşımacılığı, lojistik merkezleri arasındaki sevkiyatlar, organize sanayi bölgeleri ve fabrikalar arasındaki parça transferleri de drone otoyollarının kullanım alanları arasında bulunuyor.
Bunun yanında enerji nakil hatları, doğal gaz ve petrol boru hatları, demir yolları ile kara yollarının uzun mesafeli kontrollerinde de İHA koridorlarından yararlanılması planlanıyor.
HERKES BU OTOYOLLARI KULLANAMAYACAK
Yeni uçuş koridorları, bireysel drone kullanıcılarının serbestçe kullanabileceği alanlar olmayacak.
Bakan Uraloğlu'nun açıklamasına göre hobi amaçlı drone uçuşlarına bu koridorlarda izin verilmeyecek.
Sistemden yararlanmak isteyen işletmelerin gerekli izinleri alması ve uçuş operasyonlarında P2 lisansına sahip pilotların görev yapması gerekecek.
Ayrıca kullanılacak insansız hava araçlarının kayıtlı olması, uzaktan tanımlama ve coğrafi sınırlama gibi teknik güvenlik özelliklerini taşıması zorunlu tutulacak.
Her uçuş öncesinde ilgili trafik yönetim sistemine bildirim yapılacak.
DRONE OTOYOLLARININ GÜZERGÂHLARI NASIL BELİRLENECEK?
Yeni hava koridorlarının hangi şehirlerden geçeceği ve ne zaman faaliyete başlayacağı henüz açıklanmadı.
Güzergâhların, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından ilgili kurumlarla koordinasyon sağlanarak ihtiyaçlara göre belirlenmesi ve dijital sistem üzerinden duyurulması bekleniyor.
Yasal altyapısı oluşturulan uygulamanın hayata geçirilmesiyle birlikte Türkiye'de insansız hava araçlarının ticari ve kamusal hizmetlerde daha yaygın kullanılması hedefleniyor.
