Türkiye’de değişen demografik yapı ve tek kişilik hanelerdeki artış, Saadet Partisi Kütahya İl Başkanlığının gündemine taşındı. İl Başkanı Ömer Faruk Evren tarafından yapılan açıklamada, kentleşme, ekonomik şartlar, evlilik ve boşanma eğilimleri ile nüfusun yaşlanmasının aile ve hane yapısı üzerinde önemli değişikliklere yol açtığı ifade edildi.
Açıklamada, Türkiye’de artık her beş haneden yaklaşık birinin tek kişilik hane olduğu vurgulanırken, yalnız yaşayanların tamamının genç ve bireysel yaşamı tercih eden kişilerden oluşmadığına özellikle dikkat çekildi. Verilere göre yalnız yaşayanların önemli bir bölümünü eşini kaybetmiş ileri yaştaki kadınlar oluşturuyor.
TEK KİŞİLİK HANELERİN ORANI YÜZDE 20,5’E ÇIKTI
Açıklamada aktarılan TÜİK verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Türkiye’de tek kişilik hane sayısı 5 milyon 523 bin 321’e ulaştı. Tek kişilik hanelerin toplam haneler içerisindeki oranı da yüzde 20,5 olarak kaydedildi.
2014 yılında söz konusu oranın yüzde 13,9 olduğu belirtilirken, yaklaşık 11 yıllık dönemde tek kişilik hanelerin payında ciddi artış yaşandığı ifade edildi. Açıklamada ayrıca TÜİK’in burada kişi sayısını değil hane sayısını esas aldığı, bu nedenle tek kişilik hanelerin toplam nüfus içindeki payıyla toplam haneler içindeki payının birbirinden farklı değerlendirilmesi gerektiği hatırlatıldı.
ÇEKİRDEK VE GENİŞ AİLELERİN PAYI GERİLEDİ
Saadet Partisi Kütahya İl Başkanlığının açıklamasında yalnız yaşayanların artışıyla birlikte farklı hane yapılarında da değişim yaşandığı belirtildi.
Verilere göre çekirdek ailelerin oranı yüzde 45,7’den yüzde 37,5’e, geniş ailelerin oranı ise yüzde 16,6’dan yüzde 13,5’e geriledi. Buna karşılık tek ebeveynli ailelerin oranı yüzde 7,6’dan yüzde 11,3’e yükseldi.
Bu tablo, aile yapısının giderek küçüldüğü ve farklı hane modellerinin daha yaygın hale geldiği şeklinde değerlendirildi.
YALNIZ YAŞAYANLARIN AĞIRLIK MERKEZİ GENÇLER DEĞİL
Açıklamada dikkat çekilen en önemli noktalardan biri, kamuoyundaki “yalnız yaşayanların çoğu gençlerden oluşuyor” algısının verilerle tam olarak örtüşmediği oldu.
Tek kişilik hanelerin önemli bir bölümünü eşini kaybetmiş 65 yaş ve üzerindeki kadınların oluşturduğu ifade edildi. Kadınlarda doğuşta beklenen yaşam süresinin erkeklerden daha yüksek olmasının da bu tabloyu etkilediği belirtildi. Açıklamada Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresinin erkeklerde 75,9 yıl, kadınlarda ise 81,1 yıl olduğu bilgisine yer verildi.
30 yaş altındaki bireylerin tek kişilik haneler içerisindeki payının ise yaklaşık yüzde 17 seviyesinde olduğu ifade edildi. Bu nedenle yalnız yaşama olgusunun yalnızca gençlerin bireyselleşmesi üzerinden değerlendirilmesinin eksik kalacağı savunuldu.
TÜRKİYE OECD ÜLKELERİNİN ALTINDA
Uluslararası karşılaştırmaya da yer verilen açıklamada, Türkiye’de tek kişilik hanelerin hızla artmasına rağmen oranın birçok Avrupa ülkesinin altında kaldığı belirtildi.
Finlandiya, Almanya ve Norveç gibi ülkelerde tek kişilik hane oranının yüzde 40’ın üzerinde olduğu, OECD ve Avrupa Birliği ortalamasının ise yaklaşık üçte bir seviyesinde bulunduğu kaydedildi. Türkiye’nin yüzde 20,5’lik oranla OECD ülkeleri arasında daha düşük seviyelerde bulunduğu ifade edildi.
NEDENLER ARASINDA YAŞLANMA, EVLİLİK YAŞI VE EKONOMİ VAR
Tek kişilik hanelerdeki artışın tek bir nedene bağlanamayacağı belirtilen açıklamada, nüfusun yaşlanması en önemli etkenlerden biri olarak gösterildi.
Bunun yanında evlilik yaşının yükselmesi, boşanmaların artması, kentleşme, eğitim ve çalışma hayatındaki değişimler ile ekonomik koşulların da hane yapısını etkilediği kaydedildi. İş nedeniyle farklı şehirlerde yaşama zorunluluğu, konut maliyetleri ve değişen çalışma modellerinin yeni hane biçimlerini ortaya çıkardığı ifade edildi.
Saadet Partisi açıklamasında ayrıca aile bütünlüğüne ilişkin milli ve manevi değerler eksenli siyasi değerlendirmelere de yer verildi. Bu bölüm, TÜİK verisinden ziyade partinin kendi politik yaklaşımını yansıtıyor.
YALNIZ YAŞAYAN YAŞLILAR İÇİN SOSYAL DESTEK UYARISI
Açıklamada tek kişilik hanelerdeki artışın yalnızca demografik bir değişiklik olmadığı, aynı zamanda yeni sosyal politika ihtiyaçlarını beraberinde getirdiği belirtildi.
Özellikle yalnız yaşayan yaşlıların sağlık hizmetlerine erişim, günlük bakım, güvenlik ve sosyal destek açısından daha kırılgan gruplar arasında bulunduğuna dikkat çekildi.
Metinde yalnızlığın ileri yaştaki bireylerde sosyal izolasyon ve çeşitli sağlık sorunlarıyla birlikte seyredebildiği, gençlerde ise tek başına yaşamın yüksek kira ve geçim maliyetleriyle birleşerek ekonomik baskıyı artırabildiği ifade edildi.
“MESELE YALNIZLIK DEĞİL, YAŞLANAN TOPLUMA HAZIRLIK”
Saadet Partisi Kütahya İl Başkanlığı, Türkiye’de yalnız yaşama olgusunun yalnızca bireyselleşme üzerinden okunmaması gerektiğini savundu.
Açıklamada, nüfusun yaşlanmasıyla birlikte yalnız yaşayan yaşlı nüfusun önümüzdeki yıllarda daha da artabileceği, bu nedenle bakım, sağlık ve sosyal destek politikalarının şimdiden buna göre planlanması gerektiği ifade edildi.
EVDE BAKIM, YAŞLI TAKİBİ VE AİLE DANIŞMANLIĞI ÖNERİLDİ
Saadet Partisi Kütahya İl Başkanlığı, değişen demografik yapıya karşı bir dizi sosyal politika önerisi de sıraladı.
Açıklamada evde bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması, yalnız yaşayan yaşlılara düzenli destek sağlanması, mahalle ve akraba temelli dayanışma ağlarının güçlendirilmesi, belediyelerde yaşlı takip birimleri oluşturulması ve aile danışmanlığı hizmetlerinin artırılması istendi.
İlk evliliğini yapacak gençlere barınma ve ekonomik destek, yalnız yaşayan yaşlılar için dijital takip ve acil destek sistemleri, yaşlı dostu şehir uygulamaları ve düzenli risk haritalaması da öneriler arasında yer aldı.
GENÇLERİN EVLİLİK VE BARINMA SORUNLARINA DİKKAT ÇEKİLDİ
Açıklamanın siyasi değerlendirme bölümünde yüksek konut maliyetleri, geçim sıkıntısı ve iş güvencesindeki belirsizliklerin gençlerin evlilik kararlarını erteleyebildiği savunuldu.
Parti, gençlerin evlilik ve barınma sorunlarını azaltacak ekonomik desteklerin hayata geçirilmesi, aile danışmanlığı hizmetlerinin güçlendirilmesi ve mahalle kültürünü destekleyecek sosyal projelerin artırılması çağrısında bulundu.
EVREN: “GÜÇLÜ AİLE, GÜÇLÜ TOPLUMUN TEMELİDİR”
Saadet Partisi Kütahya İl Başkanı Ömer Faruk Evren, açıklamanın sonuç bölümünde güçlü toplumun yalnızca ekonomik göstergelerle değerlendirilemeyeceğini belirtti.
Partinin açıklamasında, “Güçlü ekonomi kadar güçlü aile de güçlü Türkiye’nin temelidir” yaklaşımı öne çıkarılırken; sosyal dayanışmayı güçlendiren, gençlerin aile kurmasını kolaylaştıran ve yaşlıların sosyal hayattan kopmasını engelleyen politikaların önemine vurgu yapıldı.
Açıklama, “Aileyi korumak milli güvenlik meselemiz, geleceğimizin teminatıdır” ifadeleriyle sona erdi. Metnin Saadet Partisi Kütahya İl Başkanı Ömer Faruk Evren adına yayımlandığı belirtildi.
Öne çıkan rakamlar
- Tek kişilik hane sayısı: 5 milyon 523 bin 321
- Tek kişilik hanelerin toplam hanelerdeki payı: yüzde 20,5
- 2014’teki oran: yüzde 13,9
- Çekirdek aile oranı: yüzde 37,5
- Geniş aile oranı: yüzde 13,5
- Tek ebeveynli aile oranı: yüzde 11,3
- 30 yaş altındakilerin tek kişilik hanelerdeki payı: yaklaşık yüzde 17
