Dijital dünyada içerik üreticilerinin ve haber kuruluşlarının haklarını korumaya yönelik yeni bir adım atılıyor. Endonezya, teknoloji şirketlerinin haber içeriklerinden yararlanma biçimini değiştirebilecek kapsamlı bir telif hakkı düzenlemesi üzerinde çalışıyor.
Yeni yasa tasarısı, Google, Meta ve TikTok gibi küresel platformların haber yayıncılarına ödeme yapmasını ve yapay zekâ teknolojilerinde telif haklarının korunmasını hedefliyor. Ancak düzenleme henüz yasalaşmadan teknoloji şirketlerinin itirazlarıyla karşılaştı.
TEKNOLOJİ DEVLERİNE YENİ ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Endonezya'da hazırlanan telif hakkı yasa tasarısının en dikkat çekici maddelerinden biri, dijital platformların haber içeriklerini kullanmaları karşılığında yayıncılara ödeme yapmasını öngörüyor.
Düzenlemenin kabul edilmesi durumunda teknoloji şirketleri, haber içeriklerinin platformlarında gösterilmesi ve bağlantılarının paylaşılması konusunda yeni mali yükümlülüklerle karşılaşabilecek.
Bu gelişme, dijital yayıncılık sektöründe içerik sahipleri ile teknoloji şirketleri arasındaki gelir paylaşımı tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
GOOGLE'DAN YENİ DÜZENLEMEYE İTİRAZ
Endonezya Parlamentosunda 11 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen görüşmelerde, Google temsilcileri yasa tasarısına ilişkin çekincelerini dile getirdi.
Google'ın Endonezya Hükümet İlişkileri ve Kamu Politikaları Yöneticisi Agung Pamungkas, haber bağlantılarının gösterilmesi karşılığında ödeme yapılmasının kullanıcıların haberlere erişimini sınırlayabileceğini savundu.
Şirket, önerilen düzenlemenin bilgiye erişim üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceği görüşünü paylaştı.
META: HABER SİTELERİNİN GELİRLERİ ETKİLENEBİLİR
Düzenlemeye itiraz eden şirketlerden biri de Facebook ve Instagram'ın çatı kuruluşu Meta oldu.
Meta'nın Endonezya Kamu Politikaları Sorumlusu Berni Moestafa, platformların haber bağlantıları için ödeme yapmak zorunda kalmasının yayıncıların ziyaretçi sayılarını etkileyebileceğini ileri sürdü.
Moestafa, böyle bir uygulamanın haber kuruluşlarının reklam ve abonelik gelirlerinde kayba yol açabileceğini belirtti.
Meta ayrıca, bir haberin bağlantısını paylaşmanın söz konusu içeriği yeniden yayımlamakla aynı şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.
TİKTOK'TAN YAPAY ZEKÂ DÜZENLEMESİNE ÇEKİNCE
Yeni yasa tasarısı yalnızca haber içeriklerinin kullanımını değil, yapay zekâ teknolojilerinin telif haklarıyla ilişkisini de kapsıyor.
TikTok'un Endonezya Kamu Politikaları Yöneticisi Noudhy Valdryno, yapay zekâ ile hazırlanan içeriklere ilişkin yükümlülüklerin daha açık biçimde tanımlanmasını istedi.
Valdryno, yapay zekânın yalnızca içerik üretimine yardımcı olduğu durumlarla tamamen yapay zekâ tarafından oluşturulan içeriklerin birbirinden ayrılması gerektiğini ifade etti.
TikTok ayrıca, platformların telif hakkı sahipliğini her durumda güvenilir biçimde belirleyemeyeceğini savunarak mevcut hukuki korumaların devam etmesini talep etti.
YAPAY ZEKÂ İÇİN BÖLGEDE BİR İLK OLABİLİR
Endonezya'nın hazırladığı düzenlemenin kabul edilmesi halinde ülke, Güneydoğu Asya'da yapay zekâyı telif hakkı mevzuatına dahil eden ilk ülke olabilir.
Tasarı, özellikle insan emeğiyle ortaya çıkarılan içeriklerin yapay zekâ sistemlerinde hangi şartlarda kullanılabileceğine yönelik kurallar getirmeyi amaçlıyor.
Böylece hem dijital yayıncıların ekonomik haklarının korunması hem de teknolojik gelişmelerin mevcut telif mevzuatıyla uyumlu hale getirilmesi hedefleniyor.
TÜRKİYE'DEKİ DİJİTAL TELİF YASASI TARTIŞMALARINI DA İLGİLENDİRİYOR
Endonezya'da yaşanan gelişmeler, Türkiye'de gündemde bulunan Dijital Telif Yasası tartışmaları açısından da önem taşıyor.
Türkiye'de de haber içeriklerinin arama motorları ve sosyal medya platformlarında kullanılmasından doğan ekonomik değerin yayıncılarla nasıl paylaşılacağı tartışılıyor.
Özellikle yerel gazeteler ve dijital haber kuruluşları, içerik üretim maliyetleri, arama motorlarından gelen ziyaretçi trafiği ve reklam gelirleri bakımından bu tartışmanın doğrudan tarafları arasında bulunuyor.
Endonezya'daki düzenlemenin hayata geçirilmesi, Türkiye dahil farklı ülkelerde yürütülen dijital telif çalışmalarına örnek oluşturabilir. Ancak iki ülkenin hukuki düzenlemeleri ve yayıncılık piyasaları arasındaki farklılıklar nedeniyle aynı sonuçların ortaya çıkacağı kesin değil.
GÖZLER YASA TASARISININ GELECEĞİNDE
Google, Meta ve TikTok'un itirazlarının ardından Endonezya'daki telif hakkı yasa tasarısının nasıl şekilleneceği merak konusu oldu.
Yasa tasarısı henüz kabul edilmezken, dijital platformların ödeme yükümlülükleri ve yapay zekâ kullanımına ilişkin kuralların parlamento görüşmelerinde ele alınması bekleniyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde, teknoloji şirketleri ile haber yayıncıları arasındaki ekonomik ilişkilerde önemli değişiklikler yaşanabilecek.
