Son yıllarda sağlıklı beslenme adı altında pazarlanan tariflere baktığınızda sık tekrar eden bir cümle var:

“Rafine şeker yok, bal var.”
“Şeker kullanmadık, pekmez ekledik.”

Bu cümleden sonra gelen garip bir rahatlama hissi… Sanki şeker suçlu, ama bal ve pekmez masummuş gibi.

Oysa asıl gerçek şu: Vücut bu ayrımı yapmıyor. Bal da pekmez de, hurma özü de, agave şurubu da sonuçta yüksek oranda basit şeker içerir. Kalorileri düşmez, kan şekerine etkileri ortadan kaybolmaz. “Doğal” etiketi, metabolik sonucu sihirli biçimde değiştirmez.

Ama sosyal medyada ve bazı “sağlıklı tarif” içeriklerinde bu gerçek ustaca göz ardı ediliyor. Kurabiye şekerle yapılınca kötü, pekmezle yapılınca bir anda “fit”. Kek şekerliyse suç, ballıysa vicdan rahat.

Peki gerçekten durum öyle mi?

Bilimsel olarak bir yemek kaşığı pekmez yaklaşık 60–70 kaloridir. Bir yemek kaşığı bal da benzer kalori içerir. Üstelik ikisi de hızlı emilen karbonhidrat grubundadır. Yani özellikle insülin direnci, diyabet riski, PCOS, kilo kontrolü gibi konularda dikkat edilmesi gereken gruplar için tablo çok da masum değildir.

Elbette şunu net söylüyorum:
Bal ve pekmez hiç tüketilmemeli demiyorum.
Sorun, “faydalı” algısıyla sınırsızlaştırılmaları ve masum kabul edilmeleri.

“Çocuğuma şeker yedirmiyorum, pekmez veriyorum” demek,
“Tatlı yemiyorum, hurma özüyle yaptım” diye içini rahatlatmak, bilimsel bir gerçeklikten çok, iyi pazarlanmış bir hikâye olarak karşımıza çıkıyor.

Konunun kilidi şu soruda açılıyor:
Bu tarif gerçekten sağlıklı mı, yoksa sadece şekerin adını mı değiştirdik?

Sağlıklı beslenme; malzemeleri aklamak değil, dengeyi kurabilmektedir. Bazen hiç tatlandırıcı eklememek, bazen tatlıyı gerçekten tatlı olduğu için, küçük porsiyonla ve farkında olarak yemektedir. Çünkü metabolizma etikete bakmaz. “Organik”, “doğal”, “anne usulü” yazılarını okumaz. Sadece aldığı şekeri bilir.

Belki de artık şu cümleyi daha sık kurmalıyız:

“Şeker kullanmadım” demek yetmez.

Ne kadar, ne sıklıkta ve kimin için sorularını sormadan yapılan her “sağlıklı tarif”, sadece iyi hissettiren bir kandırmacadır. Ve evet, bazen en sağlıklı şey; şeker yememektir.